ΠΑΡΙΣ ΚΟΥΚΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ

Μέλος Κεντρικής Πολιτικής Επιτροπής ΠΑΣΟΚ

radio spech

Newsletters

Για την ενημέρωσή σας

γράψτε το e-mail σας

Delivered by FeedBurner

 
 

Σύνδεσμοι

parliament logo  pasok logo  facebook logo twitter logo

Σελίδα στο Facebook

Twitter

Εκλογές 2015

ΠΑΣΟΚ. Κρατάμε ψηλά την ευθύνη.

Φωτογραφικό υλικό

ΚΕΔΚΕ

Του Πάρι Κουκουλόπουλου

Μέλους του Δ.Σ. της ΚΕΔΚΕ

 Η Ελλάδα είναι το πλέον συγκεντρωτικό κράτος στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 25.

Ο συγκεντρωτισμός αυτός αποτελεί το σοβαρότερο εμπόδιο στην ανάπτυξη και την ευημερία του τόπου. Απαιτούνται ρήξεις και τομές και όχι δειλές, άτολμες και θολές μεταρρυθμίσεις. ...

 

Περισσότερα...

ΟΜΙΛΙΑ ΜΕΛΟΥΣ Δ.Σ. ΚΕΔΚΕ

Κου Π. ΚΟΥΚΟΥΛΟΠΟΥΛΟΥ

ΕΤΗΣΙΟ ΤΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΕΔΚΕ

ΚΑΣΤΡΟ ΚΥΛΛΗΝΗΣ – 15/11/2007 

        Αγαπητές συναδέλφισσες, αγαπητοί συνάδελφοι, όπως επιβάλλεται θέλω και εγώ να ξεκινήσω τιμώντας την απόφασή μας να κάνουμε το Συνέδριό μας, το πρώτο Συνέδριο της νέας Δημοτικής περιόδου, εδώ στην πυρόπληκτη Ηλεία.

         Θέλω ευθύς εξαρχής να δηλώσω πως και εγώ όπως και πολλοί άλλοι και άλλες εδώ μέσα, αισθανόμαστε λίγο άσχημα που ήρθαμε τόσους μήνες μετά στην συγκεκριμένη περιοχή.

Κάποιοι από εμάς είχαν την δυνατότητα, η ΚΕΔΚΕ βέβαια δια του Προέδρου υπήρξε παρούσα, εγώ βέβαια για άλλους λόγους πηγαίνοντας στην Λακωνία και στη Σπάρτη, διήλθα τα μέρη, αλλά δεν αναφέρομαι σε αυτό.

         Από την άλλη όμως θέλω επίσης να δηλώσω ότι είμαι ιδιαίτερα ευτυχής, θα τολμούσα να πω και περήφανος, θέλω να το προτείνω αγαπητέ Πρόεδρε, στο Συνέδριό μας, όχι για να γεμίσουμε αποφάσεις, να το εξετάσουμε και μετά να αποφασίσουμε, γιατί συμμετείχα στην τριμελή ομάδα που συντόνισε σε χρόνο ρεκόρ την πρόταση που είχε παρουσιάσει ο Γιώργος ο Παπανδρέου στο Δημαρχείο της Ηλείας και αφορούσε την ανασυγκρότηση των πυρόπληκτων περιοχών.

         Είναι μία πρόταση που ακριβώς επειδή συμμετείχα, θέλω να σας διαβεβαιώσω όλους, το ξέρουν βέβαια οι συνάδελφοί μας στις πυρόπληκτες περιοχές, ότι δεν έγινε με γνώμονα την πολιτική εκμετάλλευση του γεγονότος, αλλά είχε ως αφετηρία και στόχο μία και μόνο ιδέα. Μέσα από την καταστροφή να γεννηθεί η ελπίδα. Να εφαρμόσουμε εδώ στην πυρόπληκτη Ηλεία για πρώτη φορά ένα ολότελα και πλήρως αποκεντρωμένο μοντέλο πολιτικής προστασίας. Να ξεκινήσουμε από εδώ, από την Ηλεία, ένα διαφορετικό πρόγραμμα που αφορά την εναλλακτική ανάπτυξη του τόπου. Να εφαρμόσουμε ξεκινώντας από εδώ, από την πυρόπληκτη Ηλεία και να δώσουμε ζωή στις πόλεις μας και τα χωριά μας μιλώντας για πολεοδομική ανασυγκρότηση με την νέα πόλη της Ολυμπίας. Να επαναφέρουμε τον ρηξικέλευθο νόμο του Στέφανου Μάνου, τον 947, όπως συμπληρώθηκε από τον Αντώνη Τρίτση, των αείμνηστο, με τον 1337.

         Με τέτοιες διαθέσεις καθίσαμε στο τραπέζι και κάναμε την πρόταση. Δεν ήταν πρόταση για κομματική εκμετάλλευση και νομίζω ότι αξίζει να έρθει ήρεμα ξανά στο τραπέζι από εμάς, από την Αυτοδιοίκηση, όχι για να δικαιώσουμε κάποιους ή κάποια κόμματα, αλλά για να ξεπηδήσει πραγματικά ελπίδα μέσα από την καταστροφή και νομίζω το χρειάζονται όχι μόνο οι πυρόπληκτες περιοχές, αλλά το χρειάζεται η πατρίδα μας συνολικά.        Αγαπητοί συνάδελφοι, όπως γνωρίζουμε όλοι, δεν σας λέω κάτι καινούργιο, σε πάρα πολλές Τοπικές Ενώσεις  η συζήτηση για τον Καποδίστρια 2 έχει ξεκινήσει για τα καλά. Οι προτάσεις που πέφτουν στο τραπέζι είναι συχνά ιδιαίτερα προωθημένες. Στο Κιλκίς για παράδειγμα, μίλησαν για δύο Δήμους μόνο στον Νομό Κιλκίς.

         Η απόφαση του Συνεδρίου μας το 2005 στη Ρόδο που πρότεινε ως βασικό χωροταξικό προσδιορισμό το επίπεδο της ιστορικής επαρχίας, των ιστορικών επαρχιών και έναν ΟΤΑ ανά νησί για την νησιώτικη Ελλάδα, φαίνεται ότι κερδίζει κάθε μέρα που περνάει έδαφος.

         Είναι μια συζήτηση που η εξέλιξή της τιμά τους αιρετούς της Αυτοδιοίκησης, όλους εμάς δηλαδή, γιατί διακρίνεται από κάθε άποψη από ρεαλισμό και τόλμη. 

        Όπως φαίνεται συνάδελφοι, εμείς είμαστε έτοιμοι για να ξεκινήσουμε, όλοι μας, αυτόν τον διάλογο. Η κυβέρνηση, ο Υπουργός υπήρξε σαφής χθες από το βήμα του Συνεδρίου, δεν είναι ακόμα έτοιμη να ξεκινήσει αυτόν τον διάλογο. Επικαλέστηκε τα όντως υπαρκτά και ζέοντα οικονομικά προβλήματα του θεσμού και από εκεί και πέρα έκανε κάτι που εγώ δεν μπορώ να το κατανοήσω.

Ανέκρουσε πρύμνα στο παρελθόν. Αναφορά επί μία ώρα από  το βήμα ποιος δημιούργησε τα προβλήματα, ποιος τα λύνει, λέγοντας μάλιστα συχνά – πυκνά και την μισή αλήθεια και αποκρύπτοντας στην πράγματι καλή συνεργασία που είχαμε και με τον κύριο Παυλόπουλο επί της δικής μου Προεδρίας, όπως και με τους προηγούμενους Υπουργούς, και σημαντικά και θεμελιώδη σημεία διαφωνιών.

        Διαφωνήσαμε και μάλιστα κάθετα πολλές φορές με  την κυβέρνηση και τον Υπουργό και θυμίζω την διαφωνία μας για το Βραχάσι και τα Ζωνιανά, θυμίζω την διαφωνία μας για το 42%, όπως επίσης και για το ζήτημα των παρακρατήσεων, που δυστυχώς ακόμα συνεχίζονται.

         Είναι δικαίωμα βέβαια φυσικά του Υπουργού και της κυβέρνησης να επιλέγει σε έναν δημόσιο διάλογο να γυρίζει την συζήτηση στο παρελθόν. Είναι επιλογή πολιτική, η οποία όμως πρέπει να θυμίσω ότι κρίνεται. Κανένας όμως Υπουργός και καμία κυβέρνηση, ούτε της ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ούτε το ΠΑ.ΣΟ.Κ., ούτε κανενός άλλου κόμματος ή συνασπισμού κομμάτων, δεν μπορεί και δεν έχει δικαίωμα να διαγράφει την συλλογική μας μνήμη συνάδελφοι και η συλλογική μνήμη του θεσμού περιγράφεται στις αποφάσεις των Συνεδρίων τα τελευταία 33 χρόνια, από την μεταπολίτευση μέχρι σήμερα και αποτυπώνεται σε συγκεκριμένους νόμους που αποτελούν κυριολεκτικά το DNA του θεσμού. 1416, 1622, 1828, 2240, 2539.

         Θέλετε να θυμίσω τι ήταν αυτοί οι νόμοι με τίτλους; 1416, Δημοτικές Επιχειρήσεις, προγραμματικές συμβάσεις, εθελοντικές συνενώσεις, με χειροπιαστά κίνητρα από τον κρατικό προϋπολογισμό και όχι από πόρους της Αυτοδιοίκησης. 

        1622, ο νόμος ο οποίος για πρώτη φορά  συνέδεσε Τοπική Αυτοδιοίκηση με χωροταξία και ανάπτυξη. 1828, ο νόμος που για πολλά χρόνια, πριν μπούμε στην περίοδο των παρακρατήσεων έβαλε τέλος στο «κατόπιν ενεργειών μου» και έκανε τους Δημάρχους αξιοπρεπείς και περήφανους.

2240, ο νόμος που θεσμοθέτησε την Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση.

2539,  ο Καποδίστριας.

 Φυσικά και δεν αντιλέγω ότι κομμάτι της συλλογικής μας μνήμης και μάλιστα ισχυρό, είναι και οι παρακρατήσεις που ξεκίνησαν με πραγματική αιτία την προσπάθεια της χώρας για την ΟΝΕ.

Η ΚΕΔΚΕ πρότεινε δια του Προέδρου της τότε, Δημήτρη Αβραμόπουλου, είχε προτείνει στο Συνέδριό μας στο Ειρήνης και Φιλίας και είχε ψηφιστεί με μεγάλη πλειοψηφία να εισφέρουμε 10 δις στην προσπάθεια της χώρας για την ΟΝΕ και εκείνη η γενναία πραγματικά βούληση της ΚΕΔΚΕ, της Αυτοδιοίκησης, να συμβάλλει έμπρακτα στην προσπάθεια της χώρας για την ΟΝΕ, έγινε άλλοθι για τις κυβερνήσεις τα επόμενα χρόνια για να φτάσουμε σε αυτές τις τρομερές παρακρατήσεις που έχουν τεράστια ευθύνη για το μεγάλο πρόβλημα που σήμερα αντιμετωπίζουμε.

 Δεν υπάρχει επί αυτού διαφωνία.

Δεν έχει κανέναν λόγο η Αυτοδιοίκηση, αγαπητές συναδέλφισσες και συνάδελφοι, να γίνει κυριολεκτικά, να μπει στην κρεατομηχανή των κομματικών αντιπαραθέσεων και να διαγράψει την συλλογική της μνήμη.Εδώ σταματώ, γιατί εγώ δεν θέλω να μιλήσω για το παρελθόν και δεν το κάνω για δύο λόγους. Ο ένας λόγος, θα σας τον πω καθαρά κοιτάζοντάς σας όλους στα μάτια, είναι ότι αυτό το αξέχαστο «δεν δικαιούστε για να ομιλείτε» παρότι προήλθε από πολιτικό άντρα, μη ζώντα σήμερα, τον Μένιο τον Κουτσόγιωργα, να σας θυμίσω, παρότι ειπώθηκε από έναν πολιτικό άντρα με μέγεθος στον πολιτικό χώρο που και εγώ ανήκω από τα 18 μου, παρ’ όλα αυτά νομίζω ότι δεν προσέφερε σχεδόν τίποτα, μάλλον αρνητική ήταν η συνεισφορά αυτής της φράσης και νομίζω πως ο πολιτικός βίος δεν έχει ανάγκη από συνέχεια τέτοιων λογικών, του στυλ «δεν δικαιούστε για να ομιλείτε», όταν μάλιστα αυτό δεν είναι και πραγματικό.

Νομίζω ότι όλη αυτή η ιστορία με τις υπερβολές και τις ισοπεδώσεις του ενός από τον άλλο, δεν κάνει τίποτα άλλο παρά να πλήττει το κύρος των θεσμών, την αξιοπιστία τους και τελικά την ποιότητα της ίδιας της  δημοκρατίας με τους πολίτες να γυρνούν την πλάτη στους θεσμούς και η χώρα βέβαια να αντιμετωπίζει έτσι μείζονα και πολλαπλά προβλήματα, γιατί αν δεν αντιμετωπίζουμε τα προβλήματα μέσα από τους θεσμούς, πώς θα τα αντιμετωπίζουμε;

Ο δεύτερος λόγος που δεν θέλω να μιλήσω για το παρελθόν, αφορά όλους εμάς που μαζευτήκαμε εδώ στην πυρόπληκτη Ηλεία. Εμείς ήρθαμε εδώ να μιλήσουμε για τα καυτά προβλήματα που αντιμετωπίζουμε και για την προοπτική του θεσμού και των τοπικών κοινωνιών που υπηρετούμε. Αυτό ήρθαμε να κάνουμε στο Συνέδριο και όχι να συζητάμε ως ιστορικοί του μέλλοντος για το παρελθόν του θεσμού.

Λίγο ως πολύ, όπως είπα, είναι αποτυπωμένο σε όλους μας στην συλλογική μας μνήμη. Αντί λοιπόν να αναλωνόμαστε σε ενδιαφέρουσες και υπαρκτές, εγώ δεν θα το παραμερίσω, πλην όμως ανούσιες για την υπόθεσή μας, διαφορές ανάμεσα στο ΕΠΤΑ και στο ΘΗΣΕΑΣ, εγώ προτείνω να ενώσουμε όλοι τις φωνές μας, όπως είπε και ο Πρόεδρος και θα επαναλάβω και παρακάτω, και να ζητήσουμε αυτονόητα που δεν υλοποιούνται. Να ζητήσουμε συνάδελφοι, την άμεση δημοπράτηση όλων των έργων του ΘΗΣΕΑ ανεξαίρετα, κάτι που είναι εντελώς αυτονόητο και δικαίωμά μας. Το πρόγραμμα λήγει τέλος Δεκεμβρίου και ο Υπουργός μίλησε χθες για απορροφήσεις.

Δεν θα χάσω χρόνο να απαντώ γιατί ήταν 16% στους 30 μήνες. Εγώ δεν ανέβηκα εδώ για να απολογηθώ για τις κυβερνήσεις του ΠΑ.ΣΟ.Κ. προφανώς, αλλά είναι δυνατόν ένα πρόγραμμα που μένει αναπορρόφητο το 70%, να υλοποιηθεί σε δύο χρόνια αν δεν δημοπρατηθούν άμεσα όλα τα έργα;Θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι με την εμπειρία που υπάρχει, δεν θα προλάβουμε ούτε 31/12/2009 να απορροφήσουμε τα λεφτά, αν θα δημοπρατούσαμε αύριο το πρωί όλα τα έργα και ξέρουμε ότι δεν είναι και όλα έτοιμα.

 Για αυτά νομίζω ήρθαμε αγαπητοί συνάδελφοι, αγαπητές συναδέλφισσες, γιατί εδώ και τρία χρόνια με τον ΘΗΣΕΑ, η αλήθεια η πικρή και η σκληρή λέει ότι δανείζουμε την δημοσιονομική προσαρμογή που έκανε η παρούσα κυβέρνηση στην προηγούμενη θητεία της δια του Υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών, κυρίου Αλογοσκούφη, το είπαμε μαζί με τον Πρόεδρο προχθές που τον συναντήσαμε, κατά το ένα δεύτερο ή ένα τρίτο, αναλόγως τις προσεγγίσεις, στηρίχθηκε στο δάνειο που κάναμε με την καθυστέρηση του ΘΗΣΕΑ.

 Για να ξέρουμε τι γίνεται.

 Όπως επίσης συνάδελφοι, έχει αξία να συμφωνήσουμε και να ενώσουμε τις φωνές μας, όπως τις είχαμε ενώσει στο έκτακτο Συνέδριό μας το 2003, για να μπει τέλος σε αυτήν την απαράδεκτη περιπέτεια των παρακρατήσεων, που ξέρουμε όλοι πότε, πως και γιατί, αναφέρθηκα ήδη, ξεκίνησε και να αποτελέσει κάποια στιγμή οριστικά παρελθόν. Όπως έχει αξία και σημασία να ενώσουμε τις φωνές μας για να πετύχουμε διπλασιασμό των πόρων της Αυτοδιοίκησης Α΄ Βαθμού στο Δ΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, όπως ακριβώς πετύχαμε από το Β΄ στο Γ΄. Είχαμε 12% στα ΠΕΠ συνάδελφοι, είχε 24 η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση και αντιστρέψαμε στο Γ΄ και την πήγαμε 24 για εμάς και 12 για την Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση πανελλαδικά στα ΠΕΠ. Αυτήν την προσπάθεια να ξεκινήσουμε και να συμφωνήσουμε όλοι μαζί να την διεκδικήσουμε με επικεφαλής το Συμβούλιο και τον Πρόεδρό μας.

Όπως επίσης έχει μεγάλη σημασία να μιλήσουμε για την ενίσχυση και αναδιάρθρωση του 1828, για να γίνει πιο δυναμικός στην εξέλιξή του.

Εδώ σταματώ γιατί ο Πρόεδρος της ΚΕΔΚΕ, ο Δήμαρχος Αθηναίων, κύριος Κακλαμάνης, έθεσε – θα το πω με απόλυτη παρρησία – χθες στην ομιλία του τα ζητήματα αυτά και το πλαίσιο των διεκδικήσεών μας με απόλυτα σαφήνεια και απόλυτη επάρκεια. Δεν έχει έννοια να τα επαναλαμβάνουμε διαρκώς από το βήμα. Προφανώς και από την πλευρά του ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ, για λογαριασμού του οποίου μιλάω αυτήν την στιγμή στο βήμα, έχουμε διαφορετικές προσεγγίσεις. Εξίσου με επάρκεια και σαφήνεια τέθηκαν από τους συναδέλφους κ.κ. Κοιμήση, Δανιηλίδη και Ανδρέα Φούρα. Τέθηκαν οι διαφορετικές προσεγγίσεις και οι οπτικές που έχουμε σε μία σειρά ζητήματα.

Δεν θα σας κουράσω επαναλαμβάνοντας τις διαφορές, γιατί θέλω από το βήμα του Συνεδρίου να επαναλάβω και εγώ και να ενώσω την φωνή μου με τη φωνή του Νικήτα του Κακλαμάνη, ότι η ενότητα του θεσμού είναι η βασικότερη προϋπόθεση αν θέλουμε πραγματικά να κατακτήσουμε μείζονα ζητήματα.Αντί να χάνουμε τις ώρες μας στους διαδρόμους των Υπουργείων, καλύτερα είναι να ενώσουμε τις δυνάμεις μας γύρω από την Ένωσή μας, την ΚΕΔΚΕ, γιατί τότε να είστε σίγουροι πως θα πετύχουμε και ο καθένας ξεχωριστά πολύ περισσότερα και όλοι μαζί.

Αυτή είναι η αλήθεια.

Αυτό είναι ένα δίδαγμα πολύτιμο από το παρελθόν.

Τέτοιες συζητήσεις και αναδρομές πρέπει να κάνουμε στο παρελθόν για να βγάζουμε πολύτιμα διδάγματα για το παρόν. Αλλιώς, η ιστορία για το παρελθόν είναι μία ιστορία όπως σας είπα, που για εμένα πρακτικά δεν έχει καμία αξία.

Το μόνο που έχω να προσθέσω και το ξέρει και ο Πρόεδρος και συμφωνεί κιόλας να σας πω προκαταβολικά, το μόνο που θα προσθέσουμε το βράδυ όλοι μαζί, ομόφωνα πιστεύω στο Διοικητικό Συμβούλιο, είναι ότι θα ζητήσουμε την εμπιστοσύνη του Συνεδρίου, να εξουσιοδοτηθούμε ως Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΚΕ από το Συνέδριο, για να εξειδικεύσουμε τις μορφές κινητοποιήσεων, από έκτακτα Συνέδρια μέχρι οτιδήποτε άλλο, εάν δεν υλοποιηθούν τα ελάχιστα που έχουν τεθεί ως διεκδικητικό πλαίσιο, με μία συγκεκριμένη σειρά και όχι με μία λογική του όλα ή τίποτα φυσικά. Το έχετε ήδη το σχέδιο απόφασης στα χέρια. Το ουσιαστικό  σημείο που θα προστεθεί θα είναι αυτό και εδώ σταματώ.

Δεν έχω να προσθέσω τίποτα όπως είπα, γιατί πρέπει να έχουμε μία φωνή πέρα από τις επιμέρους διαφορετικές προσεγγίσεις που έχει ο καθένας από εμάς. Το ίδιο συσπειρωμένοι αγαπητοί συνάδελφοι, γύρω από την ΚΕΔΚΕ και τις Τοπικές μας Ενώσεις, πιστεύω ότι πρέπει, οφείλουμε να συνεχίσουμε και τον διάλογο για τον δεύτερο Καποδίστρια. Μας ρωτούν πολλοί συμπολίτες μας, αλλά και άλλοι, αν είναι τόσο σημαντική αυτή η υπόθεση. Η απάντηση συνάδελφοι, είναι αναντίρρητα ναι. Κάθε συζήτηση που αφορά την ενίσχυση των θεσμών της τρίτης Ελληνικής Δημοκρατίας, έτσι λέγεται, αυτήν την περίοδο διανύουμε από το ’74 και μετά, έχει αξία αυτή καθαυτή, γιατί αφορά την ποιότητα της δημοκρατίας και η ποιότητα της δημοκρατίας μας αφορά όλους. Δεν είναι όμως μόνο αυτό. Η Ελλάδα είναι το πλέον συγκεντρωτικό κράτος στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 25. Ο συγκεντρωτισμός αυτός αποτελεί στο σοβαρότερο εμπόδιο για την ανάπτυξη και την ευημερία του τόπου. Απαιτούνται ρίξεις και τομές και όχι θολές και άτολμες μεταρρυθμίσεις.Μεγάλοι και ισχυροί Δήμοι ικανοί να αποτελέσουν αυτοτελείς προγραμματικές και διοικητικές μονάδες. Αιρετή Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση με βασική αποστολή την περιφερειακή ανάπτυξη.

Μητροπολιτική διακυβέρνηση Β΄ Βαθμού με βασική αποστολή την ανταγωνιστικότητα των δυο μεγαλουπόλεων, την ποιότητα ζωής και την κοινωνική συνοχή σε αυτές.

        Φορολογική αποκέντρωση με στόχο την πραγματική Αυτοδιοίκηση, αλλά και την κοινωνία της ευθύνης.

         Σύγχρονο επιτελικό κράτος, ικανό να εγγυηθεί το μέλλον της χώρας στις συνθήκες της παγκοσμιοποίησης. 

       Έλεγχος και διαφάνεια παντού. Συμμετοχή του πολίτη στις αποφάσεις που τον αφορούν και συνευθύνη στην υλοποίηση. 

       Νομίζω ότι είναι καθαρό, αγαπητοί συνάδελφοι, ότι δεν μιλάμε βέβαια, όπως το θέτω το ζήτημα, για κάποια αιτήματα της Αυτοδιοίκησης.

 Μιλάμε για το σύγχρονο κράτος. Πιστεύω βαθιά ότι είναι το μεγάλο πολιτικό διακύβευμα της χώρας. Η αποκέντρωση και η Αυτοδιοίκηση είναι κλειδιά, είναι προϋποθέσεις, για να απαντήσουμε πειστικά στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής, αλλά και στο αίτημα των πολιτών.

        Αποκέντρωση και Αυτοδιοίκηση αποτελούν θεμελιώδεις προϋποθέσεις για την περιφερειακή ανάπτυξη. Αν κοιτάξουμε πίσω από την κουρτίνα τις κατανομές του ΑΕΠ, μπορούμε να βρούμε την αλήθεια. Αρκεί να κάνουμε έναν κόπο να προσθέσουμε τα Οινόφυτα και κάποια νησιά του Αιγαίου και του Αργοσαρωνικού που είναι στην ουσία δεύτερη κατοικία του Λεκανοπεδίου και τότε θα δούμε τις πραγματικές αποστάσεις που χωρίζουν το κέντρο από την περιφέρεια.

        Το 80% του Δ΄ ΚΠΣ όπως έλεγε και προηγούμενος Πρωθυπουργός, ο κύριος Σημίτης, για το Γ΄, είναι μια πραγματικά βασική επιλογή, εγώ δεν θέλω να την υποβαθμίσω, αλλά θέλω με παρρησία να πω συνάδελφοι, ότι δεν αρκεί. Η περιφερειακή ανάπτυξη, αν θέλουμε να μιλήσουμε  σοβαρά, χρειάζεται πρώτα και πάνω από όλα ισχυρά υποκείμενα. Χρειάζεται δηλαδή ισχυρούς αποκεντρωμένους θεσμούς που θα τους παρέχονται όλα εκείνα τα εχέγγυα και τα εφόδια για να πραγματοποιήσουμε άλμα προς τα εμπρός στον τομέα περιφερειακή ανάπτυξη.         Δεύτερον. Η αποκέντρωση της φορολογικής εξουσίας είναι ο δρόμος που μας οδηγεί όπως είπα, στην Αυτοδιοίκηση, αλλά και την κοινωνία της ευθύνης. Κυρίως όμως δίνει στην έννοια της διαφάνειας την πραγματική της υπόσταση. Ο πολίτης ξέρει που πάνε τα χρήματά του και πως ξοδεύονται. Πώς επενδύονται, πώς αξιοποιούνται. 

        Τρίτον και πολύ σημαντικό. Στην εποχή μας, της παγκοσμιοποίησης που λέμε, όλες οι δημόσιες πολιτικές συνάδελφοι, οφείλουν και πρέπει να υπηρετούν ως πρώτιστο στόχο την αποτελεσματικότητα. Δεν ξέρω αν χρειάζονται επιχειρήματα για το γεγονός ότι αποκέντρωση και Αυτοδιοίκηση είναι παντού εδώ και 10ετίες, συνώνυμα της αποτελεσματικότητας.

         Η Δανία πρόσφατα, μέσα σε 3 χρόνια, υποδιπλασίασε την ανεργία, με μία και μόνη επιλογή. Ριζική αποκέντρωση πόρων και αρμοδιοτήτων στον Α΄ Βαθμό στα ζητήματα απασχόλησης. Ανάλογες επιλογές πλήρους αποκέντρωσης, οδήγησαν πολλούς, αν όχι όλους, να μιλάνε σήμερα για φιλανδικό πρότυπο παιδείας, στον τομέα της παιδείας.

Στη Φιλανδία.

         Η αυξημένη και συγκεκριμένη συνευθύνη τοπικών και περιφερειακών Αρχών στην Σουηδία, έχει οδηγήσει την συγκεκριμένη χώρα στην κορυφή της ανταγωνιστικότητας παγκόσμια και δεν είναι τυχαίο πρέπει να προσθέσω, ότι και στις τρεις χώρες που προανέφερα και σε πολλές άλλες βέβαια, οι υψηλές επιδόσεις στον τομέα της ανταγωνιστικότητας που απαιτεί η εποχή να απαντούμε θετικά, η μεγέθυνση δηλαδή της οικονομίας, άρα της ευημερίας των ανθρώπων, γιατί πολλές φορές όταν μιλάμε να μοιράσουμε για κοινωνική συνοχή, αλλά δεν έχουμε να μοιράσουμε. Αν δεν παράγουμε, πώς θα μοιράσουμε; 

       Σε αυτές λοιπόν τις χώρες, η μεγέθυνση της οικονομίας συνυπάρχει με ένα άρτια οργανωμένο κοινωνικό κράτος, το οποίο καθόλου τυχαία λειτουργεί με την απόλυτη ευθύνη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και όχι βέβαια του κεντρικού κράτους.

         Τέταρτον. Το ζήτημα του επιτελικού κράτους για το οποίο με μεγάλη ικανοποίηση άκουσα πολλές αναφορές, η γνώμη μου συνάδελφοι, είναι πως δεν είναι ζήτημα τόσο και μόνο αριθμού Υπουργείων. Είναι πρώτα από όλα ζήτημα προσανατολισμού. Στη σημερινή εποχή, ολοένα και περισσότερες αποφάσεις λαμβάνονται σε υπερεθνικά κέντρα.

         Χρειαζόμαστε λοιπόν κεντρικές κυβερνήσεις με εξωστρεφή προσανατολισμό. Δεν χρειαζόμαστε κεντρική κυβέρνηση που ανάμεσα στα άλλα είναι αρμόδια και υπεύθυνη για 380 χιλιόμετρα οδικού δικτύου στον Νομό Αττικής, όπου ανάμεσα στα άλλα αλλάζει και τις λάμπες, ποτίζει και τις νησίδες, αν δεν το ξέρετε.

         Πέμπτο και τελευταίο. Αποκέντρωση και Αυτοδιοίκηση είναι βασικές επιλογές και συμμετοχή, για να φτάσουμε στην κοινωνία της ευθύνης. Η λογική της ήσσονος προσπάθειας, οι πελατειακές λογικές, η εξατομικευμένη προσέγγιση όλων των ζητημάτων, η κοινωνία των τηλεθεατών, πρέπει επιτέλους στην χώρα μας να λάβουν τέλος. 

        Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε αγαπητές και αγαπητοί συνάδελφοι ότι όλοι μας και αυτό το μήνυμα να πάμε στις κοινωνίες μας σας προτείνω, πρέπει να ξέρουμε πέρα από όλα τα άλλα τα πολιτικά, διακομματικά και τα λοιπά, πρέπει να ξέρουμε ένα πράγμα: οφείλουμε και πρέπει να δουλέψουμε σκληρά αν θέλουμε να διατηρήσουμε και να επεκτείνουμε την όποια ευημερία σήμερα απολαμβάνουμε ως κοινωνία και ως τόπος.

        Δεν υπάρχουν αυτόματοι πιλότοι και ο μεγάλος πατερούλης που ακούει στο όνομα κεντρικό κράτος, συμπιεζόμενος και από κάτω και από πάνω πλέει τα λοίσθια. Λίγα πια μπορεί να δώσει.

         Με μία τέτοια ματιά στα πράγματα, είναι προφανές ότι η αποκέντρωση και η Αυτοδιοίκηση  μπορεί και πρέπει να αποτελέσουν  κεντρικό πολιτικό ζητούμενο ενός πραγματικά μεγάλου κύματος μεταρρυθμίσεων. 

        Το στοίχημα είναι δύσκολο γιατί υπάρχουν πολύ μεγάλες δυνάμεις  αδράνειας. Υπάρχουν συμφέροντα, καλώς και κακώς νοούμενα. Κοινωνικές συμπεριφορές, μειωμένη αξιοπιστία θεσμών δυστυχώς, υπερσυγκέντρωση πλούτου, δύναμης και  ανθρώπων σε έναν τόπο, που πολώνει ολοένα και περισσότερο τον πολιτικό διάλογο σε δευτερεύοντα ζητήματα και όχι στα μείζονα και πρωτεύοντα. Δεν υπάρχει όμως άλλος δρόμος.

         Εγώ πιστεύω και εμείς πιστεύουμε ως ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ, ότι χρειάζεται μία βαθιά, ριζική μεταβολή στη  διοίκηση και το κράτος. Χωρίς αυτήν την μεταβολή, η ευκταία και επιθυμητή από όλους μας κίνηση της Ελλάδας προς τα εμπρός, όχι μόνο δεν είναι εφικτή, αλλά δεν μπορεί καν να νοηθεί. 

        Η διαμορφωμένη κατάσταση με τον συγκεντρωτισμό και την συναρμοδιότητα και όλα τα υπόλοιπα, αποτελεί ανυπέρβλητο εμπόδιο για ανάπτυξη, για ποιότητα ζωής, για περισσότερη δημοκρατία.

         Αυτό είναι το πλαίσιο αγαπητοί συνάδελφοι, αγαπητές συναδέλφισσες.

         Ολοκληρώνω λοιπόν, με πέντε προϋποθέσεις που έχουν σχέση με το ζήτημα του Καποδίστρια και πάμε παραπέρα. Θέλω  να τις προτείνω στο Συνέδριο. Με ποιες προϋποθέσεις πρέπει να πάμε σε αυτόν τον διάλογο, για ποιες πρέπει να παλέψουμε να εξασφαλιστούν.         Προϋπόθεση πρώτη, δεν θα την επαναλάβω, την συνυπογράφω και το υπογραμμίζω, είναι η δέσμη προϋποθέσεων που έβαλε ο Πρόεδρος της ΚΕΔΚΕ χθες και δεν χρειάζεται να προσθέτουμε ο καθένας μια σειρούλα και μία γραμμούλα.

        Είναι συγκεκριμένες προϋποθέσεις, τις προσυπογράφω και τις υποστηρίζω.

         Δεύτερο ζήτημα. Πρέπει να έχουμε βαθιά συνείδηση, παρότι λόγος κυρίαρχος ως ΚΕΔΚΕ μας πέφτει για τον Α΄ Βαθμό, για τον Καποδίστρια 2 δηλαδή, θα πρέπει  συνάδελφοι να ξέρουμε βαθιά, να είμαστε βαθιά πεισμένοι μέσα μας και προς τα εκεί να πάμε τα πράγματα στον πολιτικό διάλογο στην χώρα, ότι ο Καποδίστριας 2 έχει έννοια και σημασία μόνο ως μέρος μιας συνολικότερης αλλαγής και μεταρρύθμισης, που τα αφορά όλα και όχι τα μισά. 

        Θα σας πω μόνο ένα παράδειγμα και θα το πω τολμηρά, για να ξέρουμε για τι συζητάμε. Κοιτάξτε να δείτε, αν μιλάμε για Καποδίστρια 2 και για Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση, εγώ δεν καταλαβαίνω όλη αυτήν την φοβικότητα. Ήταν το μόνο σημείο ξέρετε, που και στο κόμμα μου δεν μπόρεσα να πείσω. Να το ξεπεράσουμε με κάτι ιστορίες εκεί, Υπερνομαρχίες και τα λοιπά,  μπερδεμένα πράγματα, κάτι τέτοια διαβάζω τώρα και από την πλευρά του Υπουργείου την επεξεργάζονται και τα λοιπά. 

        Κοιτάξτε να δείτε συνάδελφοι. Υπάρχει ένα συνταγματικό δεδομένο  το οποίο πρέπει να σας πω για τους νεότερους, το ξέρουν οι παλαιότεροι, είναι η μεγαλύτερη επιτυχία μας. Για πρώτη φορά για δύο Βαθμούς είχα μιλήσει στο Συνέδριο της Χαλκιδικής το έκτακτο για τα οικονομικά, ξεκινήσαμε μία κινητοποίηση με τον αείμνηστο Θεόδωρο Κατριβάνο και έτσι από τρεις Βαθμούς πήγαμε στους δύο. Κεντρικό κράτος λοιπόν, Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση, Μητροπολιτική για τις Μητροπολιτικές και Α΄ Βαθμός.

         Θέλω λοιπόν να σας πω κάτι απλό. Δεν είναι κάτι που το ξέρω καλύτερα από εσάς, απλά θέλω να σας το κάνω γνωστό γιατί τυγχάνει να το γνωρίζω. 

        Ο Α΄ Βαθμός σε όλον τον πολιτισμένο κόσμο, σε αυτόν που θέλουμε να μοιάσουμε και να φτάσουμε, δεν έχω υπόψη μου κανέναν που θέλει να πάμε προς τα πίσω, προς τα εμπρός θέλουμε να πάμε, προς την Ευρώπη, την Βόρεια Αμερική, την Αυστραλία, νομίζω σε αυτές τις χώρες θέλουμε να μοιάσουμε, αν δεν κάνω λάθος και νομίζω δεν κάνω λάθος

.         Παντού λοιπόν ο Α΄ Βαθμός αγαπητοί συνάδελφοι, είναι ο κατεξοχήν βαθμός, επίπεδο διοίκησης και Αυτοδιοίκησης των υπηρεσιών. Υπηρεσία γεωργίας, υγείας, πρόνοιας και πάει λέγοντας. Αυτό τι σημαίνει; Κατάργηση της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης.

         Η  βασική αποστολή της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης όπως είπα, είναι η ανάπτυξη. Δεν μπορεί λοιπόν να μπλεκόμαστε σε έναν διάλογο ο οποίος βλέπει αυτοτελώς τον Καποδίστρια 2 και θα φτάσουμε να έχουμε περί τους 250 Δήμους που θα είναι μεγαλύτεροι από τις υφιστάμενες Νομαρχίες. Τι Α΄ Βαθμός θα είναι αυτός, αν δεν έχει πάρει όλο τον τομέα υπηρεσιών; 

        Μιλάμε όπως καταλαβαίνετε, για μία πολύ βαθύτερη αλλαγή από ότι φανταζόμαστε και βέβαια οφείλω να πω από το βήμα του Συνεδρίου, γιατί το είχα καταθέσει πριν από 4 χρόνια σε ένα Συνέδριό μας για τις μητροπολιτικές περιοχές στο CARAVEL, ότι το  ζήτημα του εκλογικού νόμου που τέθηκε χθες εδώ και από τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης και από τον Υπουργό των Εσωτερικών, είναι προφανώς αναπόσπαστο κομμάτι μιας συνολικά διαφορετικής λογικής που μας οδηγεί σε ένα άλλο κράτος, σε ένα άλλο πολιτικό σύστημα, σε ένα άλλο μοντέλο διακυβέρνησης.         Προφανώς και πρέπει να σπάσουν οι γιγαντιαίες περιφέρειες Αθηνών – Θεσσαλονίκης, γιατί δεν υπάρχει αυθεντική εκπροσώπηση πρώτα από όλα και γιατί βέβαια παρεμβάλλονται διαρκώς τα μέσα  και καθιστούν το κριτήριο αναγνωρισιμότητα ως το μοναδικό κριτήριο και περιπίπτει έτσι ο τόπος σε συγκεκριμένα μοντέλα κυβερνήσεων που πρέπει να ξεπεράσουμε συνάδελφοι. Η Ελλάδα κυβερνάται εδώ και χρόνια από κυβερνήσεις της Α΄ και Β΄ Αθηνών με ολίγη Α΄ Θεσσαλονίκης. Δεν είναι δεκτό αυτό το μοντέλο, πώς να το κάνουμε; Για αυτό και χρειάζεται να σπάσει και το ζήτημα του εκλογικού νόμου και οι περιφέρειες.

         Η τρίτη προϋπόθεση, την οποία θα διεξέλθω πάρα πολύ σύντομα, ακριβώς επειδή υπάρχει μεγάλο βάθος και εύρος στις αλλαγές, είναι η εθνική συμφωνία και χρειάζεται να την επιβάλλουμε με βέτο συνάδελφοι στο τραπέζι, γιατί ζούμε σε μία χώρα όπου δεν ξηλώνει μόνο η  κάθε κυβέρνηση τα της προηγούμενης. Εδώ ζούμε σε μία χώρα στην οποία ο Υπουργός της ίδιας κυβέρνησης που διαδέχεται τον προκάτοχό του, ξηλώνει αυτά που έκανε ο προηγούμενος.

         Δεν μπορεί λοιπόν αυτή η ιστορία με τέτοια  σημασία και τέτοιο βάθος που έχει, να είναι βιλαέτια και προνόμιο κάθε ενός  Υπουργού και κάθε μιας κυβέρνησης. Πρέπει να υπάρξει εθνική συμφωνία. 

        Τέταρτη θεμελιώδης προϋπόθεση, η προτελευταία συνάδελφοι, είναι ότι κάθε φορά τις μεταρρυθμίσεις αυτές, αφού συμφωνηθούν, θα πρέπει να τις εγγυάται η χώρα και το πολιτικό της σύστημα στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο, αυτό δηλαδή του Πρωθυπουργού. 

        Για αυτό έχω προτείνει εδώ και ενάμισι χρόνο να ιδρυθεί σήμερα, από τον σημερινό Πρωθυπουργό, μία ειδική γραμματεία παρά τω Πρωθυπουργώ, με στόχο την προώθηση όλων των σχετικών ζητημάτων με μία προσέγγιση συναινετική και δημιουργική, με μία ματιά στραμμένη στο μέλλον και όχι στο παρελθόν, με αναζήτηση λύσεων που θα ανταποκρίνονται στα προβλήματα που έρχονται και όχι σε αυτά που αφήνουμε πίσω.         Πιστεύω ότι η συγκρότηση μιας τέτοιας Γραμματείας θα εξασφάλιζε μία απόσταση από το κράτος και θα μπορούσε έτσι να προσεγγίσει τα πράγματα πιο καθαρά και να κινηθεί ταχύτερα.

         Η πρόταση συνάδελφοι, δεν είναι καινοφανής. Οι μεγάλες τομές σε όλες τις χώρες, αυτό λέει η εμπειρία, χρειάζονται πραγματικά εγγύηση σε ένα πολύ υψηλό επίπεδο. Στη Δανία η ιστορία της απασχόλησης που ήταν κατάργηση ΟΑΕΔ και Υπουργείου Εργασίας, για να σας το πω σε απλά ελληνικά, κατήργησαν το Υπουργείο Εργασίας, το έκαναν μία υπηρεσία 40 υπαλλήλων, κατήργησαν τον ΟΑΕΔ Δανίας και αποκέντρωσαν  πόρους και πολιτικές και αρμοδιότητες δηλαδή, στον Α΄ Βαθμό.

         Αυτή λοιπόν την αλλαγή, θέλω να σας ενημερώσω, την εγγυήθηκε προεκλογικά και μετεκλογικά αυτοπροσώπως ο κύριος Ράσμους ο τότε Πρωθυπουργός της Δανίας.

        Επίσης, μια άλλη κορυφαία αλλαγή που τη χρειάζεται και η χώρα μας, η κατάργηση της πολυνομίας που έγινε γεγονός μόνο στην Μεγάλη Βρετανία, στην Αγγλία. Σήμερα η νομοθεσία της Αγγλίας αποτελείται από τριάντα μικρά εγχειρίδια. Όλη η νομοθεσία όλων των αιώνων είναι τριάντα εγχειρίδια, χωρίς παραπομπές σε άλλους νόμους, διατάγματα και τα λοιπά. Όλη αυτή η τεράστια δουλειά που κράτησε επτά-οκτώ χρόνια συμβολικά ξετυλίχθηκε ως δουλειά στη Downing Street 10, στου Μαξίμου σαν λέμε για εμάς, για να σηματοδοτεί ακριβώς ότι τελεί υπό την ψηλή προστασία του Πρωθυπουργού και δεν μπορεί κανένας Υπουργός να κάνει τα δικά του. Δεν είναι λοιπόν κοινωφελής η πρόταση. Έτσι γίνονται οι μεγάλες τομές. Έτσι μπορούμε βέβαια να οδηγηθούμε σε ένα σύγχρονο κράτος.

        Τελειώνω, συνάδελφοι, με την πέμπτη, ίσως πιο σημαντική, προϋπόθεση. Θέλω να τονίσω με όση δύναμη διαθέτω για να το φωνάξω κυριολεκτικά ότι πιο ουσιαστική προϋπόθεση είναι βαθιά πολιτική. Αφορά την κεντρική ιδέα, τις διαθέσεις, την επιθυμία, τα μυαλά μας. Αν και εφόσον ξεκινήσει αυτό το τραπέζι του διαλόγου με τη σημερινή κυβέρνηση, ποια ακριβώς είναι η κεντρική ιδέα που θέλουμε να υπηρετήσουμε με αυτές τις μεταρρυθμίσεις.        Συνάδελφοι, είναι προφανές ότι, όπως το έθεσα το ζήτημα – και όπως το θέτουν πάρα πολλοί συνάδελφοι, χωρίς παραταξιακές λογικές – ότι δεν μιλάμε για διοικητικές διευθετήσεις. Δεν μιλάμε για τα κουτάκια του Καποδίστρια ή των Νομαρχιών που θα τα βάλουμε έτσι ή αλλιώς ή αλλιώτικα. Τότε θα είμαστε σαν τα μικρά παιδιά που παίζουν με τα κουβαδάκια. Έχουμε την θετική και αρνητική εμπειρία του Καποδίστρια και νομίζω ότι δεν δικαιούμαστε, όχι να ομιλούμε, να επαναλαμβάνουμε λάθη που έχουν γίνει και τα ξέρουμε όλοι μας. 

        Δεν πρόκειται λοιπόν για καμία διοικητική διευθέτηση. Οι δομές, συνάδελφοι, παίρνουν αξία και πνοή μόνο όταν συνδέονται με συγκεκριμένους πολιτικούς και αναπτυξιακούς στόχους που αφορούν τους πολίτες και την πατρίδα.

        Ο Καποδίστριας 2 και η Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση έχουν αξίως εγχείρημα μόνο αν συνδεθούν με την περιφερειακή ανάπτυξη. Ενδεικτικά θα πω ότι δεν νοείται να μιλάμε για Καποδίστρια 2 και Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση, αν δεν γίνει πράξη η άρση της ανισότητας, που έχει απάντηση το πρόγραμμα με τη συγκοινωνία, για να υπάρξει επιτέλους αστική συγκοινωνία στους Καποδιστριακούς Δήμους και στα αστικά κέντρα της ελληνικής περιφέρειας, που δεν υπάρχει. 

       Καποδίστριας 2 και ένας Δήμος ανά νησί δεν μπορεί να αποκοπεί από την προωθημένη πρόταση που έκανε η ΚΕΔΚΕ με το Ινστιτούτο, μαζί με τον Σύνδεσμο Νησιώτικων ΟΤΑ και αφορά την ακτοπλοΐα και την άρση απομόνωσης των νησιών μας χειμώνα και καλοκαίρι.

        Τέλος, η περιφερειακή ανάπτυξη δεν μπορεί να νοηθεί, συνάδελφοι, αν δεν συνδέεται με τον όρο «καθολική υπηρεσία γενικού συμφέροντος». Ζω στη Γρεβενά, στην Αμαλιάδα, στην Κω και όπου αλλού θέλετε και ξέρω γιατί επιλέγω να ζω. Γιατί έχω δουλειά, γιατί δεν καταδικάζω τα παιδιά μου σε πολίτες δεύτερης κατηγορίας, γιατί απολαμβάνω εγώ και η οικογένειά μου συγκεκριμένες υπηρεσίες καθολικές που αφορούν, ως ελάχιστη εγγύηση, όλους τους Έλληνες πολίτες. Δεν μπορεί να αποκόπτουμε λοιπόν, δεν είναι κουτάκια – ξαναλέω – ο Καποδίστριας. 

       Όπως επίσης, η Μητροπολιτική Αυτοδιοίκηση, για την οποία θα μιλήσουμε τον Γενάρη, επιφυλάσσομαι να τα πω εκεί, έχει αξίως εγχείρημα, συνάδελφοι, μόνο αν συνδεθεί με αυτό που είχα πει στην αρχή. Με την βασική της αποστολή. Μόνο αν συνδεθεί με την ποιότητα ζωής, με την κοινωνική συνοχή και τελικά με την ανταγωνιστικότητα των δύο πόλεων. Επιλέγω να μείνω σε μια μεγαλούπολη, γιατί έχω δουλειά, έχω ποιότητα ζωής ή αξίζει, εν πάση περιπτώσει, να την επισκέπτομαι.

         Θέλω μάλιστα να κλείσω ότι λέγοντάς σας ότι όλα αυτά δεν είναι θεωρίες συνάδελφοι.

 Την Μητροπολιτική Αυτοδιοίκηση την εφαρμόσαμε στη χώρα μας, αλλά δεν το ξέρουμε. Εφαρμόστηκε η Μητροπολιτική Αυτοδιοίκηση, αλλά δεν το ξέρουμε, δεν το έχουμε συνειδητοποιήσει. 

       Μητροπολιτική Αυτοδιοίκηση Β΄ Βαθμού, συνάδελφοι, ήταν για 4-5 χρόνια ο Οργανισμός ΑΘΗΝΑ 2004. Αυτό είναι Μητροπολιτική Αυτοδιοίκηση. Πετύχαμε να διοργανώσουμε μια μοναδική Ολυμπιάδα, πετύχαμε μία δύναμη, μια εικόνα πραγματικά που θα τη θέλαμε όλοι οι Έλληνες, όχι μόνο οι Αθηναίοι, μια άκρως ελκυστική εικόνα, γιατί υπήρχε ένας Οργανισμός που συντόνιζε.

Συντονίστηκε η Πρωτοβάθμια Αυτοδιοίκηση με πρωτοβουλία της ΤΕΔΚΝΑ τότε, τα ξέρει ο Γιώργος καλά που ήταν Πρόεδρος και όλοι οι συνάδελφοι από την Αττική. Κυρίως όμως όλοι οι πόροι και οι πολιτικές συγκεντρώθηκαν για να υπηρετήσουν έναν κεντρικό στόχο. Θυμόμαστε όλοι εμείς που δεν είμαστε Αθηναίοι ότι οι πολίτες της Αθήνας, του Λεκανοπεδίου, για έναν μήνα είχαν γίνει άλλοι άνθρωποι, προσηνείς και αισιόδοξοι, λάτρεις των μαζικών μέσων μεταφοράς, περήφανοι που συμμετείχαν σε ένα εγχείρημα που τους ξεπερνούσε. Παρ’ όλα αυτά, στο τέλος συμμετείχαν. 

       Αυτός, συνάδελφοι, είναι ο βαθύτερος στόχος των μεταρρυθμίσεων, όχι να γράφουν οι Υπουργοί στα βιβλιάρια ενσήμων τους νόμους και να λένε «ο τάδε έκανε εκείνο».

        Η βαθύτερη ουσία και ο στόχος των μεταρρυθμίσεων μόνο έτσι έχουν αξία, αν μας οδηγούν σε μια πατρίδα ισχυρή με πολίτες που είναι αισιόδοξοι, γιατί πολύ απλά γνωρίζουν και γιατί κάνουν θυσίες και προς τα που πάνε. 

       Σας ευχαριστώ. 

Πάρις Κουκουλόπουλος

 (Πρόεδρος ΚΕΔΚΕ):

   Πριν ξεκινήσω την εισήγησή μου θα ήθελα να πω ότι το βασικό ζητούμενο είναι αυτό που ο Πρόεδρος του Επιστημονικού μας Συμβουλίου, ο Καθηγητής κ. Τσάτσος προσδιόρισε:

πώς μπορεί να προσδιοριστεί η περαιτέρω αποκέντρωση στην άσκηση πολεοδομικών αρμοδιοτήτων και πώς μπορούν να συνεργαστούν αρμονικά τα διάφορα επίπεδα της θεσμοθετημένης Πολιτείας, έτσι ώστε να έχουμε ένα αποτέλεσμα που εξυπηρετεί την ανάπτυξη, το περιβάλλον, τις σύγχρονες ανάγκες της χώρας.Η σύγχρονη αντίληψη για την αειφόρο ανάπτυξη επιβάλλει τη διαρκή επιδίωξη για ανθρώπινες πόλεις, βιώσιμους οικισμούς και τον απόλυτο σεβασμό στο περιβάλλον, με ειδική μέριμνα στις περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους.

Το σημαντικότερο εργαλείο στα χέρια της Πολιτείας, κεντρικής και αποκεντρωμένης, για μία τέτοια αειφόρο ανάπτυξη δεν είναι άλλο από τον Πολεοδομικό και Χωροταξικό σχεδιασμό.Καθοριστικός, πρέπει να τονίσω, είναι -ή πρέπει να είναι για τη χώρα μας, γιατί στη χώρα μας δυστυχώς δεν είναι-  ο ρόλος των τοπικών κοινωνιών στη διαδικασία του σχεδιασμού και της υλοποίησης, όχι μόνο γιατί οι πολίτες, δημοκρατικώ δικαιώματι, δικαιούνται να γνωρίζουν και να συμμετέχουν στις αποφάσεις που τους αφορούν, αλλά επίσης και γιατί πρέπει να αναλαμβάνουν τις συνέπειες και τις ευθύνες των αποφάσεων στις οποίες συμμετείχαν.Υπάρχει όμως και ένας πρόσθετος λόγος.

Η χωρική και οικιστική οργάνωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέλος της οποίας είναι η Ελλάδα, δεν μπορεί και δεν πρέπει να οδηγεί στην εξομοίωση των τοπικών και περιφερειακών ταυτοτήτων, αφού η πολιτιστική πολυμορφία σε μικρή σχετικά έκταση επιβάλλεται να διατηρηθεί στη διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, μια και θεωρείται ως ένα βασικό αναπτυξιακό, συγκριτικό θα έλεγα, πλεονέκτημα.

Δηλαδή η μεγάλη πολιτιστική πολυμορφία σε μικρή σχετικά έκταση είναι ευρωπαϊκό γνώρισμα και οι ιδιαιτερότητες, περιφερειακές και τοπικές, πρέπει να διατηρηθούν.

Αυτές οι απλές αρχές, η ανάδειξη δηλαδή του Πολεοδομικού και Χωροταξικού σχεδιασμού σε μοναδικού θα έλεγα σχεδόν εργαλείου, ο ρόλος των τοπικών κοινωνιών και το ζήτημα της τοπικής και περιφερειακής ταυτότητας και πολυμορφίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, είναι οι βασικές αρχές που έχουν σχέση με το ζήτημα που καλούμαστε να συζητήσουμε, είναι αρχές ευρωπαϊκές και αποτυπώνονται με ιδιαίτερη σαφήνεια στο γνωστό ΣΑΚΧ (Σχέδιο Ανάπτυξης του Κοινοτικού χώρου).Στην Ελλάδα, βέβαια, βαδίζουμε σε εντελώς άλλο δρόμο, που μικρή έως καθόλου σχέση έχει με όλα όσα συνοπτικά προανέφερα. Εκτός από το πρώτο βέβαια σκέλος, αφού και στην Ελλάδα δεν έχουμε ανακαλύψει κανένα άλλο εργαλείο για να μπορούμε να υπηρετήσουμε την αειφόρο ανάπτυξη, εκτός από τον Πολεοδομικό και Χωροταξικό Σχεδιασμό.

Στα άλλα δύο σκέλη βέβαια έχουμε τρομερά ελλείμματα. Με την ευκαιρία όμως της σημερινής μας συνάντησης θα πρέπει να τονίσουμε πως αυτή η υστέρηση της χώρας στο συγκεκριμένο τομέα και η επιμονή της να βαδίζει ένα δικό της δρόμο έχει τεράστιες συνέπειες.

Η Ελλάδα ολοκληρώνει σύντομα  –αν δεν έχει ολοκληρώσει κιόλας- το Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο για το Δ΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης και, όπως ξέρουν οι περισσότεροι και οι περισσότερες στην αίθουσα, στερείται συνολικού χωροταξικού σχεδιασμού!!!Οι συνέπειες είναι πολλαπλές και τεράστιες.

Οι επενδυτές, για παράδειγμα, των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, πέραν άλλων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν, τόσο από στείρες αντιδράσεις τοπικών κοινωνιών όσο και από παλινωδίες του Υπουργείου Ανάπτυξης, που ανεβοκατεβάζει τα όρια, τα πλαφόν και τα κίνητρα κ.α., θεωρούν –οι ίδιοι το λένε-  ως σημαντικότερο εμπόδιο διαχρονικά στην ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη χώρα μας -που είναι ουραγός, όπως ξέρετε, στο συγκεκριμένο τομέα-  το γεγονός ότι η χώρα δεν έχει προσδιορισμένες χρήσεις γης.

Να λοιπόν μία τρομερή συνέπεια στην καθυστέρηση του χωροταξικού σχεδιασμού.Ένα δεύτερο παράδειγμα. Είναι γνωστή φαντάζομαι σε όλους η περίφημη συνύπαρξη δύο συγκρουόμενων μεταξύ τους επενδυτικών σχεδίων στη Μεσσηνία, τουρισμός και ενέργεια, που δεν μπορούν να συνυπάρξουν. Και βέβαια, το εργαλείο κι εδώ, πέραν της πρόβλεψης για τη χρήση γης, δεν υπάρχει και ερίζουν υπουργεία και κυβερνήσεις, με τον κίνδυνο όποια απόφαση κι αν πάρουν να κατηγορηθεί ως απόφαση που είναι προϊόν διαπλοκής! 

Στην Ελλάδα προτιμούν αυτού του τύπου τις προσεγγίσεις στα πράγματα. Μία από τις δύο επενδύσεις θα μπορούσε να γίνει στην Καλαμάτα.

Δεν έχει σημασία ποια, αλλά μόνο μία. Πάντως όχι και οι δύο μαζί.Ανάλογη κατάσταση επικρατεί και στον τομέα του Πολεοδομικού Σχεδιασμού, που είναι και το κυρίως αντικείμενο της ημερίδας μας.Υπάρχουν συντριπτικά στοιχεία.  Από τότε που ξεκίνησαν τα Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια με τον Ν. 1337, από τον Απρίλη του 198, συμπληρώνονται 21 χρόνια.  

Από τότε μέχρι σήμερα εγκρίθηκαν  419 Γ.Π.Σ. Αυτά τα 419 Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια αφορούν περίπου 2.000 Πολεοδομικές Ενότητες και αντίστοιχες φυσικά Πράξεις Εφαρμογής.Ο βαθμός υλοποίησης με απόλυτα έγκυρα στοιχεία που έχει συγκεντρώσει η ΚΕΔΚΕ -και τώρα πρόσφατα αυτή η βάση δεδομένων έχει μεταφερθεί και επικαιροποιείται διαρκώς στο Ινστιτούτο της Αυτοδιοίκησης, που έχει αναλάβει να παρακολουθεί διαχρονικά αυτή τη δουλειά και τεκμηριωμένα- ο βαθμός υλοποίησης των Πολεοδομικών Μελετών είναι κάτω του 50%. Για την ακρίβεια είναι εγκεκριμένες σήμερα 950 Πολεοδομικές Μελέτες από τις 2.000 και είναι εγκεκριμένο το 28% (γύρω στα 556-558, κάπου τόσες Πράξεις Εφαρμογής στις αντίστοιχες Πολεοδομικές Ενότητες).

Μετά από 21 χρόνια αυτή είναι η κατάσταση σήμερα στην Ελλάδα.Πρέπει να τονίσω βέβαια ότι όλα αυτά δεν προκύπτουν τυχαία. Έχουν να κάνουν με τους μεγάλους χρόνους ανάθεσης και ολοκλήρωσης Πολεοδομικών Μελετών και με πολλούς άλλους λόγους.Το ζήτημα όμως είναι ότι υπάρχουν πολλαπλές αρνητικές συνέπειες  για τη χώρα μας. Η πρώτη συνέπεια είναι το διαρκές πλήγμα που δέχεται η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας, παράγοντας που την τελευταία δεκαετία-δεκαπενταετία είναι πλέον καθοριστικός.  Η δεύτερη και βασικότερη συνέπεια είναι ότι αυτού του τύπου οι καθυστερήσεις που ονομάτισα στις Πολεοδομικές Μελέτες και Πράξεις Εφαρμογής στον Πολεοδομικό Σχεδιασμό, πλήττει θανάσιμα το κύρος και την αξιοπιστία των θεσμών. Και της κεντρικής Πολιτείας και της αποκεντρωμένης, με όποια μορφή και αν το δει κανείς.

Το ζήτημα είναι να αναζητήσουμε τις αιτίες βέβαια, γι΄ αυτό θα ονομάσω μερικές ελπίζοντας να συμβάλλω στα πλαίσια αυτού του διαλόγου. 

Οι κύριες, κατά τη γνώμη μου, αιτίες αυτής της τραγικής κατάστασης είναι οι παρακάτω:

Πρώτον, το κόστος των μελετών, το οποίο είναι μάλλον ιδιαίτερα υψηλό και το οποίο επιβαρύνεται δυστυχώς σε ποσοστό περίπου 60% από τη δημιουργία υποβάθρων.

Σημειώνω με μεγάλο προβληματισμό και αγωνία ότι είναι χρόνια τώρα που τα λέμε, ότι δεν έχει υπάρξει μέριμνα από την  πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΧΩΔΕ, να γίνουν ενιαία τα υπόβαθρα στο Κτηματολόγιο και τις Πολεοδομικές Μελέτες. Τα πληρώνουμε δύο φορές.

 Και αυτή είναι ελληνική πρωτοτυπία παγκοσμίου χαρακτήρα.

Δεύτερο ζήτημα, πέραν του κόστους, η εκκρεμότητα δεκάδων εκτελεστικών διαταγμάτων και υπουργικών αποφάσεων, κυρίως σε ό,τι αφορά τους νόμους 2508 και 2742, που έχουν οδηγήσει συν τοις άλλοις και σε αδιέξοδο τα ολοκληρωμένα προγράμματα ανάπτυξης αστικού και αγροτικού χώρου στο Γ΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης.

Τρίτη, σημαντικότατη κατά τη γνώμη μου αιτία, ότι υπάρχει μια χρόνια και σε πλήρη εξέλιξη διαμάχη ανάμεσα στη διοίκηση του ΥΠΕΧΩΔΕ και το Συμβούλιο της Επικρατείας. Μονίμως βλέπουν διαφορετικά τα πράγματα, είναι φοβερό αυτό που συμβαίνει στην Ελλάδα. Η διαμάχη αυτή έχει καταστήσει το θεσμικό πλαίσιο κυριολεκτικά «κινούμενη άμμο».Η τελευταία ιδιαίτερα απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας έχει δημιουργήσει τεράστια ερωτήματα που αφορούν το μέλλον διαφόρων μελετών που βρίσκονται σε φάση ολοκλήρωσης, που κανένας μας δεν ξέρει ποια θα είναι η τελική τους τύχη, αν πρέπει να αναπεμφθούν, αν πρέπει να πάνε από άλλο δρόμο, αν πρέπει να ξεκινήσουν από την αρχή και πάει λέγοντας.

Και αυτό βέβαια συμβαίνει τα τελευταία είκοσι χρόνια για πολλοστή φορά.Η βασικότερη αιτία όμως κατά τη γνώμη μου είναι καθαρά πολιτική. Με εξαίρεση την περίοδο που ακούει στο όνομα Στέφανος Μάνος και Αντώνης Τρίτσης, ο αείμνηστος, οι πολιτικές ηγεσίες του ΥΠΕΧΩΔΕ, διαχρονικά, δεν έδωσαν την αναγκαία προτεραιότητα στον Πολεοδομικό και Χωροταξικό σχεδιασμό. Αυτό λέει η σκληρή πραγματικότητα, ο ρεαλιστικός απολογισμός.

Αυτό μπορεί να συνέβη, κατά πάσα πιθανότητα, γιατί υπήρχαν σε όλη αυτή την περίοδο, μετά τον Μάνο και τον Τρίτση, οι προτεραιότητες -πραγματικά υψηλές για τη χώρα- των μεγάλων έργων. Είναι σίγουρα ένας λόγος. Ένας άλλος λόγος μπορεί να είναι ότι οι αποφάσεις στα πολεοδομικά και χωροταξικά ζητήματα δεν παράγουν άμεσα αποτελέσματα, ούτε επικοινωνιακού χαρακτήρα ούτε άμεσα αξιοποιήσιμα από κυβερνήσεις, απόδειξη το τι κάνει και η σημερινή πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΧΩΔΕ.

Ανάλογες επιλογές, όπως ήταν φυσικό, επικράτησαν και σε πάρα πολλούς αιρετούς της Αυτοδιοίκησης, γιατί δεν αποδίδουν άμεσα οι τομές, οι ρήξεις και οι αποφάσεις στα ζητήματα Πολεοδομικού και Χωροταξικού σχεδιασμού, ούτε καν σε βάθος τετραετίας, με αποτέλεσμα να έχουμε τη διαιώνιση όλης αυτής της κατάστασης.Τελικά νομίζω ότι όλα όσα μνημόνευσα συμπεριλαμβάνονται σε μία και μόνο φράση. Προσωπικά πιστεύω ότι είναι ζήτημα πολιτικών προτεραιοτήτων. Και στην Ελλάδα δεν είχαμε σε πολιτική προτεραιότητα τα ζητήματα Πολεοδομικού και Χωροταξικού Σχεδιασμού. Προτιμούμε να μιλάμε για τις συνέπειες και όχι γι’ αυτό καθ΄ αυτό το πρόβλημα και πώς θα το λύσουμε. Είναι η μέθοδος που ακολουθούμε εδώ στην πολιτική ζωή του τόπου.Θέλω μάλιστα σε αυτό το σημείο να πω ότι δεν ασπάζομαι  καθόλου την άποψη που υπάρχει στη διοίκηση του ΥΠΕΧΩΔΕ και σε ένα μέρος πολλών συναδέλφων μου στο Τεχνικό Επιμελητήριο, ότι δήθεν όλη αυτή η κατάσταση προέκυψε από την ώρα που το τέως ΥΧΟΠ –είναι άποψη δημοφιλής και σε πολλούς κύκλους του Συμβουλίου της Επικρατείας επίσης, την έχω ακούσει με τα αφτιά μου άπειρες φορές και νομίζω πρέπει να τα πούμε αυτά για να συζητήσουμε πραγματικά παραγωγικά-  έγινε ενιαίο Υπουργείο με το ΥΠΕΧΩΔΕ.

Είναι ζήτημα ξαναλέω πολιτικών προτεραιοτήτων.

Στο κάτω-κάτω, οι ίδιοι που ισχυρίζονται αυτά τα πράγματα είναι -όπως και εγώ- οπαδοί των μικρών και ευέλικτων κυβερνητικών σχημάτων. Ας μας πουν πώς προκύπτουν αν δεν συνενώσουμε Υπουργεία. Δεν βρίσκεται λοιπόν ο λόγος αυτής της υστέρησης στη συνένωση των Υπουργείων αλλά πολύ απλά στο ότι δεν αποτέλεσε πολιτική προτεραιότητα για τη χώρα.Πρέπει λοιπόν να υπάρξει άμεση ενεργοποίηση όλων των εμπλεκομένων που έχουν σχέση με τα ζητήματα αυτά του Πολεοδομικού και Χωροταξικού Σχεδιασμού.Είναι μια μεγάλη δυνατότητα η Συνταγματική Αναθεώρηση, μέσω της οποίας μπορούμε να προσδώσουμε στην Πολεοδομία και Χωροταξία την προτεραιότητα που της αξίζει, αλλά και να επιλύσουμε κάποιους «γόρδιους δεσμούς» που μένουν άλυτοι εδώ και πάρα πολλά χρόνια.Από την πλευρά μας έχουμε κινητοποιηθεί συνολικά για το ζήτημα της Συνταγματικής Αναθεώρησης, με αιχμή του δόρατος το Ινστιτούτο Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το οποίο έχει ξεκινήσει μία ολοκληρωμένη δουλειά που έχει σχέση με την επικείμενη Συνταγματική Αναθεώρηση.Και είμαστε σήμερα εδώ ένα εκλεκτό κομμάτι του επιστημονικού δυναμικού της χώρας και των αιρετών της Αυτοδιοίκησης, μαζί με πολύ σοβαρούς θεσμικούς παράγοντες, όπως το ΣτΕ, για να συζητήσουμε, να προβληματιστούμε και να προτείνουμε.Σε αυτή τη συζήτηση θα ήθελα να τονίζω ότι κατά τη γνώμη μου ο Χωροταξικός και Πολεοδομικός Σχεδιασμός δεν είναι μια νέα λειτουργία, ούτε κανένας αυτοσκοπός.

Θέλω επίσης να τονίσω ότι πιστεύω ότι πρέπει να γίνει κατανοητό από όλους τους εμπλεκομένους ότι ο Πολεοδομικός και Χωροταξικός Σχεδιασμός –και είναι αντικειμενικό αυτό- είναι μια διαδικασία που έχει ημερομηνία λήξης και νέες φάσεις επικαιροποίησης. Πρέπει έγκαιρα να ολοκληρώνεται και έγκαιρα να προσαρμόζεται και να επικαιροποιείται.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα η γεωργία σαν οικονομική δραστηριότητα και σαν χρήση γης. Σε πάρα πολλά Περιφερειακά Χωροταξικά Σχέδια υιοθετούνται ως γεωργική γη προτεραιότητας περιοχές με καλλιέργειες πριμοδοτούμενες από την ΚΑΠ (Κοινή Αγροτική Πολιτική) της προηγούμενης περιόδου. Και είμαστε μπροστά σε νέα ΚΑΠ.

Πριν τελειώσουν τα ολοκληρωμένα Χωροταξικά των Περιφερειών της χώρας έχουμε μια νέα ΚΑΠ κι εμείς δεν έχουμε καν το χρόνο να επικαιροποιήσουμε τα νέα σχέδια.Μιλάμε για κωμικοτραγικές καταστάσεις, οι οποίες ακούγονται σαν εξεζητημένα ζητήματα που είναι για τεχνοκράτες, μόνο που δεν είναι για τεχνοκράτες, είναι για τους αγρότες μας, στην ποδιά των οποίων σφάζονται όλοι, αλλά μόνο κατά τις προεκλογικές περιόδους. Άρα λοιπόν, και απευθύνομαι προς το ΣτΕ αλλά  και προς τους αιρετούς, τους Δημάρχους, που δε χάνουν ευκαιρία να προβάλλουν δεκάδες ενστάσεις υποκινούμενοι από μικροτοπικισμούς και τέτοιου τύπου λογικές, καλές οι ευαισθησίες αλλά όλα έχουν ημερομηνία λήξης και πρέπει να τελειώνουν στην ώρα τους.

 Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να βάλουμε όλοι λίγο νερό στο κρασί μας και να συζητήσουμε σε διαφορετική βάση για τον Πολεοδομικό και Χωροταξικό Σχεδιασμό.Κανένας σχεδιασμός, ανεξάρτητα από την αρμοδιότητα έγκρισής του, δεν έχει νόημα, εάν δεν εφαρμοστεί και δεν γίνει κτήμα των τοπικών κοινωνιών.

Η αποκέντρωση αρμοδιοτήτων προτείνεται από μας για να διασφαλίσει σύντμηση των παρατηρούμενων χρόνων έγκρισης και συνδυάζεται με ένα ιεραρχημένο επίπεδο Χωροταξικού - Πολεοδομικού Σχεδιασμού με αυστηρό έλεγχο, όπου το Γενικό Πολεοδομικό υπακούει στις κατευθύνσεις του Χωροταξικού, οι Πολεοδομικές στο Γενικό Πολεοδομικό και οι Πράξεις Εφαρμογής στις Πολεοδομικές Μελέτες.

Γιατί δεν είναι δυνατόν, για απλές αλλαγές πραγματικά αστείου τύπου να είμαστε υποχρεωμένοι να φτάσουμε μέχρι το ΣτΕ για διατάγματα, προκειμένου να αλλάξουμε σε ένα Δήμο ένα οικόπεδο και από Παιδικό Σταθμό να το κάνουμε Νηπιαγωγείο.

Νομίζω λοιπόν ότι είναι μια τεράστια ευκαιρία να μιλήσουμε σήμερα με αυτές τις κρίσιμες παραμέτρους.Από την πλευρά μας, πιστεύουμε ότι το πνεύμα με το οποίο προσερχόμαστε στη σημερινή συζήτηση και με το οποίο προσανατολίζουμε τη δουλειά του Ινστιτούτου Τοπικής Αυτοδιοίκησης έχει σχέση με την άποψή μας για μια Αυτοδιοίκηση αρμοδιοτήτων και ευθυνών. Για μια κοινωνία της πρωτοβουλίας και της ευθύνης. Για μια χώρα που θα έχει αποκέντρωση και αυτοδιοίκηση.   

Χαιρετισμός του Προέδρου της ΚΕΔΚΕ,

κ. Πάρι Κουκουλόπουλουστην Ημερίδα

«Διαφάνεια και Αυτοδιοίκηση. Διαδικασίες ελέγχου και Αποτελεσματικότητα»

(ΚΕΔΚΕ, ΙΤΑ, Συνήγορος του Πολίτη), 14/12/2006  

Κύριε Υπουργέ, 

Κύριε Πρόεδρε του Ελεγκτικού Συνεδρίου

,  Κύριε Πρόεδρε του Συμβουλίου της Επικρατείας, 

Κύριοι Βουλευτές,  Κύριε Πρόεδρε του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΙΤΑ, 

Κυρίες και Κύριοι,

 Το γεγονός ότι σήμερα βρισκόμαστε όλοι μας εδώ, στην πλατεία Συντάγματος, απέναντι από τη Βουλή, δεν αποτελεί απλώς μια ευτυχή συγκυρία. Έρχεται ως αποτέλεσμα μιας πρωτοβουλίας της Κεντρικής Ένωσης Δήμων και Κοινοτήτων, μιας πρωτοβουλίας που επικυρώθηκε και από το Συνέδριό μας.

 Εμείς στην Αυτοδιοίκηση έχουμε αναγορεύσει τη διαφάνεια σε πρώτη προτεραιότητα καθώς είμαστε βαθύτατα πεπεισμένοι πως η διαφάνεια στις λειτουργίες των Δήμων είναι προϋπόθεση της αποτελεσματικότητας που ζητούν, και δικαίως, οι πολίτες  από μας.  Εμείς στην Αυτοδιοίκηση έχουμε αναγορεύσει τη διαφάνεια σε πρώτη προτεραιότητα καθώς πιστεύουμε ότι η εμβάθυνση της τοπικής Δημοκρατίας, της Δημοκρατίας γενικότερα, συναρτάται άμεσα με την κρυστάλλινη οικονομική διαχείριση.

Άλλωστε, χωρίς διαφάνεια, τι νόημα θα είχε η λογοδοσία, οι διαδικασίες διαβούλευσης, όλοι οι θεσμοί συμμετοχής για τους οποίους συζητούμε, κάποιους μάλιστα προβλέπει και ο Κώδικας που θεσμοθετήσατε κύριε Υπουργέ; Εμείς στην Αυτοδιοίκηση, αποδείξαμε έμπρακτα ότι έχουμε αναγορεύσει τη διαφάνεια σε πρώτη προτεραιότητα αποδεχόμενοι τον προληπτικό έλεγχο στους Δήμους μας και μάλιστα με απόφαση Συνεδρίου. Ωστόσο, πολύ σύντομα φάνηκε –και είναι μια καλή ευκαιρία τώρα που είμαστε όλοι εδώ να ανταλλάξουμε τους προβληματισμούς μας- πολύ σύντομα, λοιπόν, φάνηκε ότι ο προληπτικός έλεγχος κινδυνεύει γιατί υπονομεύεται εκ των ένδον:

  • Μην ξεχνάμε τις καθυστερήσεις στις προσλήψεις προσωπικού που θα ενισχύσει τις υπηρεσίες των επιτρόπων
  • Μην ξεχνάμε τις αυθαιρεσίες ελεγκτικών οργάνων που ερμηνεύουν κατά το δοκούν ίδιες δαπάνες με διαφορετικό τρόπο
  • Μην ξεχνάμε ότι συνεχίζουν να πηγαινοέρχονται τα εντάλματα κυριολεκτικά με τα κιβώτια, παγιώνοντας μια αναχρονιστική κατάσταση

 Έτσι, όμως, δημιουργούνται έντονα προβλήματα στην ομαλή λειτουργία των Δήμων.

 Και όταν ο Δήμος δεν λειτουργεί αποτελεσματικά δεν έχουμε διαφάνεια -για να μην πω ότι κάποιοι μπορεί να μπουν στον πειρασμό να θεωρήσουν πως η διαφάνεια φέρνει αναποτελεσματικότητα. Πόσο μάλλον που πολλά από αυτά τα προβλήματα οδηγούν σε σοβαρές καθυστερήσεις στην εξόφληση εργαζομένων, προμηθευτών και αναδόχων, πλήττοντας καίρια την αξιοπιστία της Αυτοδιοίκησης και οδηγώντας, ας μη κρυβόμαστε, στον πειρασμό να βρεθούν «εναλλακτικές» λύσεις, πατέντες στα νεοελληνικά, για να λειτουργήσει ο Δήμος.

Οι πατέντες, όμως, αναιρούν κάθε έννοια διαφάνειας οπότε, να το πρόβλημα… Και βέβαια, μη ξεχνάμε ότι τα προβλήματα κακοδιαχείρισης και αδιαφάνειας πηγάζουν και από συγκεκριμένες αιτίες που έχει εντοπίσει ο Συνήγορος και εμείς συνυπογράψαμε: Μιλάμε για την ελλιπή στελέχωση των υπηρεσιών αυτών των ίδιων των Δήμων, μιλάμε για τον πλημμελή έλεγχο των αποφάσεων των συλλογικών οργάνων της Αυτοδιοίκησης από την Περιφέρεια και μιλάμε, εμείς δεν κρυβόμαστε, και για την κακή νοοτροπία μεμονωμένων περιπτώσεων αιρετών.  Κύριε Υπουργέ, Κύριοι Πρόεδροι, Κυρίες και Κύριοι, Έχοντας κατά νου ακριβώς αυτή τη πραγματικότητα.

Έχοντας κατά νου το γεγονός ότι σήμερα η Αυτοδιοίκηση υφίσταται πολλαπλούς ελέγχους, εννέα τον αριθμό, που τελικά καθιστούν το ζήτημα της διαφάνειας μετέωρο.Έχοντας δεδομένη την απόφαση του Συνεδρίου της ΚΕΔΚΕ που, ανταποκρινόμενο στην απαίτηση της κοινωνίας, αναγόρευσε τη διαφάνεια σε πρώτη μας προτεραιότητα, πήραμε την πρωτοβουλία και αναθέσαμε στο Ινστιτούτο Τοπικής Αυτοδιοίκησης την εκπόνηση μιας μελέτης για το θέμα, αυτή τη μελέτη που θα μας παρουσιάσει στη συνέχεια η κυρία Κανελλοπούλου.

Αυτή τη μελέτη για την οποία συμπράξαν στελέχη του Συνηγόρου του Πολίτη, στελέχη της Αυτοδιοίκησης, στελέχη με εμπειρία ελεγκτικών μηχανισμών ή με εμπειρία διοίκησης. Θέλω να τους ευχαριστήσω όλους και από αυτό εδώ το βήμα γιατί με τη δουλειά τους μας έδωσαν, όχι βέβαια τη λύση –ποιος περιμένει κάτι τέτοιο;- αλλά ένα αξιόπιστο επιστημονικό εργαλείο κατάλληλο για να ανοίξει ένας σημαντικός διάλογος μεταξύ υπουργείου, αυτοδιοίκησης, δικαιοσύνης. Υπάρχουν άλλωστε όλα τα εχέγγυα για ένα τέτοιο διάλογο. Ήδη υπάρχει μια καλή συνεργασία. Πρέπει να τη συνεχίσουμε. Με προφανή στόχο τη διασφάλιση διαδικασιών διαφάνειας σε ένα Δήμο που θα γίνεται όλο και πιο πολύπλοκος, που θα αναλαμβάνει όλο και περισσότερες αρμοδιότητες και θα διαχειρίζεται –θέλω να φαντάζομαι πως δεν θα υπάρξει πρόβλημα σε αυτό, κύριε Υπουργέ- όλο και περισσότερους πόρους. Ο Δήμος του 21ου αιώνα, ο ψηφιακός Δήμος της παγκοσμιοποιημένης εποχής μας πρέπει να λειτουργεί γρήγορα, αποτελεσματικά και να προσφέρει όλο και περισσότερες υπηρεσίες στους δημότες του.Γι΄ αυτό εμείς προτείναμε συγκεκριμένα:

  • Ενίσχυση των  διαδικασιών εσωτερικού ελέγχου
  • Ριζική βελτίωση του ελέγχου των αποφάσεων Δημοτικού Συμβουλίου και Δημαρχιακής Επιτροπής που παράγουν οικονομικά αποτελέσματα και
  • Ανεξάρτητη αρχή ελέγχου των οικονομικών πράξεων των ΟΤΑ.

 Είμαστε ανοιχτοί να ακούσουμε κάθε πρόταση.

Είμαστε ανοιχτοί να συζητήσουμε κάθε επιλογή.

Στο μεταξύ δεν καθόμαστε με τα χέρια σταυρωμένα.

 Στην ΚΕΔΚΕ έχουμε πάρει πρωτοβουλίες για να προχωρήσει η Τοπική Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση, για να προσεγγίσει με ταχύτητα η Αυτοδιοίκηση την ψηφιακή εποχή στην οποία ήδη ταξιδεύουμε, για να αποκτήσουν οι Δήμοι τη δομή και τους μηχανισμούς που απαιτούνται για να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις των καιρών και στις υποχρεώσεις που δημιουργούνται.

Δουλεύουμε εντατικά για την εφαρμογή του στρατηγικού σχεδίου για την Κοινωνία της Πληροφορίας στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Γιατί για μας είναι φανερό ότι πριν από τους ελέγχους, πριν από την καταστολή –που φυσικά και πρέπει να υπάρχει- απαιτείται να υπάρχει πρόληψη. Και η πρόληψη, όταν μιλάμε για πολιτική δεν μπορεί παρά να διασφαλιστεί με πολιτικές αποφάσεις.

Με αποφάσεις που θα οδηγήσουν στην εισαγωγή σύγχρονων μεθόδων οργάνωσης και διαχείρισης και, βέβαια, στην ουσιαστική αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών στον πολίτη. Με τη δημιουργία, επομένως, εκείνων των δομών, με το χτίσιμο εκείνης της υποδομής που θα επιτρέψει στους Δήμους να δουλέψουν με απόλυτο σεβασμό στο χρήμα του φορολογούμενου πολίτη. Και με τη γνώση ότι θα λογοδοτήσουν στον κάθε δημότη για το κάθε Ευρώ που θα δαπανηθεί. Για τη σκοπιμότητα της κάθε δαπάνης και για τον τρόπο που αυτή έγινε. 

Γι’ αυτό άλλωστε –και θέλω με αυτό το σημείο να κλείσω αυτό το σύντομο χαιρετισμό- γι’ αυτό έχουμε ζητήσει και από τον Πρωθυπουργό, στο πλαίσιο του διαλόγου για τη διοικητική μεταρρύθμιση, να προχωρήσει μια ουσιαστική φορολογική αποκέντρωση στο πλαίσιο ενός ενιαίου δημοσιονομικού συστήματος που θα αντιμετωπίσει αποτελεσματικά το οικονομικό πρόβλημα της αυτοδιοίκησης ενισχύοντας ταυτόχρονα τον ουσιαστικό αναπτυξιακό ρόλο του θεσμού.

Η φορολογική αποκέντρωση θα μας οδηγήσει στην Αυτοδιοίκηση της ευθύνης και, κατ’ επέκταση, και στην κοινωνία της ευθύνης και θα δώσει πραγματική υπόσταση στην έννοια της διαφάνειας καθώς –επιμένουμε σε αυτό- ο πολίτης θα γνωρίζει πώς επενδύονται και πώς αξιοποιούνται τα χρήματά του. 

Γι’ αυτό επιμένουμε ότι πρέπει επιτέλους να θεσμοθετηθεί η Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση καθώς και η Μητροπολιτική Αυτοδιοίκηση.

Επιμένουμε ότι επείγει η δημιουργία μεγάλων και ισχυρών Δήμων που να αποτελέσουν αυτόνομες και αυτοτελείς διοικητικές μονάδες. Με την ευχή η σημερινή εκδήλωση να αποτελέσει την αφετηρία ενός διαλόγου που σε σύντομο χρονικό διάστημα να δώσει τις λύσεις που έχουν ανάγκη οι πολίτες, καλώ στο βήμα τον κ. Καμίνη, το Συνήγορο του Πολίτη με τον οποίο –και εννοώ τόσο τον άνθρωπο όσο και το θεσμό- έχουμε εξαιρετική συνεργασία και συναντίληψη. Απόδειξη της οποίας, άλλωστε, είναι η σημερινή εκδήλωση.

Αγαπητοί συνάδελφοι

Εκ μέρους του Διοικητικού Συμβουλίου της Κεντρικής Ένωσης Δήμων και Κοινοτήτων Ελλάδας σας καλωσορίζω όλους στην πρώτη ενημερωτική συνάντηση των αιρετών της αυτοδιοίκησης που εξελέγησαν στις δημοτικές εκλογές του Οκτωβρίου του 2006.

Θα ακολουθήσουν άλλες τρεις ανάλογες συναντήσεις στην Πάτρα, τη Θεσσαλονίκη και την Αθήνα, που θα καλύψουν το σύνολο των αιρετών της χώρας μας. Η επιλογή του Καρπενησίου είναι συμβολική καθώς επιλέξαμε αυτό το μικρό ορεινό αστικό κέντρο της ελληνικής περιφέρειας, θέλοντας να σηματοδοτήσουμε τη σταθερή και ξεκάθαρη άποψη μας πως κάθε ελληνική περιοχή έχει την ίδια σημασία και βαρύτητα για μας και ότι η τοπική αυτοδιοίκηση είναι η φωνή της.

 Θα ήθελα κατ΄ αρχήν εκ μέρους όλων των μελών του Δ.Σ. να σας συγχαρώ όλους, νεοεκλεγέντες και επανεκλεγέντες και να σας ευχηθώ καλή δύναμη και κάθε επιτυχία στο έργο που έχετε μπροστά σας.Θα μου επιτρέψετε όμως να απευθύνω ένα ιδιαίτερο χαιρετισμό σε όσες και όσους εξελέγησαν για πρώτη φορά και εισήλθαν τώρα στο χώρο της τοπικής αυτοδιοίκησης, να τους συγχαρώ για την επιτυχία τους και να τους καλωσορίσω στη μεγάλη οικογένεια της ελληνικής αυτοδιοίκησης.

Παράλληλα, να τους διαβεβαιώσω πως η ΚΕΔΚΕ θα είναι σε κάθε περίπτωση δίπλα τους, για κάθε μεγάλο ή μικρό πρόβλημα που θα αντιμετωπίσουν, γιατί αυτή ακριβώς είναι η αποστολή της.   

Αγαπητοί συνάδελφοι

 Οι ενημερωτικές συναντήσεις καθιερώθηκαν για πρώτη φορά πριν από τέσσερα χρόνια.Η εμπειρία ήταν απολύτως θετική και αυτό ήταν οδήγησε το Δ.Σ. στην ομόφωνη απόφαση να τις επαναλάβουμε, βελτιώνοντας όμως αισθητά τη θεματολογία και το περιεχόμενο τους, έτσι ώστε να αποβούν όσο το δυνατόν περισσότερο χρήσιμες  και για όλους εσάς.

Στην προσπάθεια μας αυτή είχαμε και πάλι την πολυτιμότατη συνδρομή δύο σημαντικών εργαλείων της Τ.Α. της ΕΕΤΑ και της ΠΕΤΑ.

Στις τωρινές όμως ενημερωτικές συναντήσεις είχαμε και την εξίσου πολύτιμη συνδρομή ενός νέου θεσμού που πρόσφατα δημιουργήσαμε, του Ινστιτούτου Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Για τη διοργάνωση λοιπόν όλων αυτών των συναντήσεων δούλεψαν μεθοδικά και οργανωμένα όλα τα στελέχη της ΕΕΤΑ, της ΠΕΤΑ, του ΙΤΑ αλλά και της ΚΕΔΚΕ και είμαστε βέβαιοι πως το αποτέλεσμα θα σας ικανοποιήσει όλους. 

Γι΄ αυτό θα ήθελα να τους ευχαριστήσω ιδιαιτέρως που έκαναν πράξη την απόφαση του Δ.Σ. μας με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

Αγαπητοί συνάδελφοι Υπηρετώ πολλά χρόνια το θεσμό της Τ.Α. και γνωρίζω πολύ καλά πως ο Δήμος μας και ο τόπος μας αποτελεί για τον καθένα από μας την ύψιστη προτεραιότητα μας, αφού αυτή είναι και η εντολή που μας έδωσαν οι συμπολίτες μας. Αυτό εξάλλου προβλέπει και ο Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων, σύμφωνα με τον οποίο υπέρτατη αποστολή μας είναι η εξυπηρέτηση του τοπικού μας συμφέροντος.

Έχει μεγάλη σημασία όμως να κατανοήσουμε πως ο αγώνας του καθένας για το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα στον τόπο μας δεν είναι αγώνας μοναχικός, αλλά για να είναι όσο το δυνατόν αποτελεσματικότερος πρέπει να είναι συλλογικός.Η νέα δημοτική περίοδος είναι κυριολεκτικά κομβική όχι μόνο για το μέλλον της αυτοδιοίκησης αλλά και για το μέλλον του διοικητικού μας συστήματος, του ρόλου της αυτοδιοίκησης μέσα σ΄ αυτό, και επομένως και για την πορεία της χώρας.

Σε λίγους μήνες ολοκληρώνεται η συζήτηση για τη νέα Συνταγματική αναθεώρηση με την αποκέντρωση και την αυτοδιοίκηση να έχουν το δικό τους ρόλο σ΄ αυτή τη συζήτηση.

Πριν από 7 χρόνια, το 1999 στο συνέδριο της ΚΕΔΚΕ στη Ρόδο, είχαμε προσδιορίσει ως κυρίαρχο πρόβλημα της Τ.Α. ένα κλίμα περιοριστικό για το θεσμό.

Η ανάλογη συζήτηση για την τότε αναθεώρηση του Συντάγματος είχε ολοκληρωθεί το Σεπτέμβριο του 2000 με μια πρωτοβουλία που είχαμε αναλάβει μαζί με τον αείμνηστο Πρόεδρο της ΕΝΑΕ Θόδωρο Κατριβάνο καλώντας στο συνέδριο που διοργανώσαμε από κοινού στην Αγία Πελαγία της Κρήτης. Σ΄ αυτό καλέσαμε όλους τους πολιτικούς αρχηγούς και πετύχαμε να συμπεριληφθεί η ενδυνάμωση του θεσμού της Τ.Α. στη Συνταγματική αναθεώρηση, η οποία ολοκληρωνόταν σε λίγους μήνες.

Κυριολεκτικά δηλαδή στο πάρα πέντε. Το τοπίο σήμερα είναι σαφέστατα διαφορετικό.

Ο Πρωθυπουργός παρουσιάζοντας τις προτάσεις της Κυβέρνησης για τη συνταγματική αναθεώρηση συμπεριέλαβε τελικά και συγκεκριμένες διατάξεις που αφορούν την ενίσχυση της αποκέντρωσης και της αυτοδιοίκησης.Κάτι ανάλογο έπραξε και ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ο οποίος όταν είχε παρουσιάσει τις δικές του προτάσεις, έθεσε ως πρώτο στόχο της συνταγματικής αναθεώρησης ακριβώς την ενίσχυση της αποκέντρωσης και της αυτοδιοίκησης. Ανάλογες προωθημένες θέσεις έχει παρουσιάσει και ο Πρόεδρος του Συνασπισμού ο κ. Αλαβάνος. Είναι μια εξέλιξη που θέλω να τη χαιρετίσω αφού από κάθε άποψη μας ικανοποιεί και, γιατί όχι, μας δικαιώνει. Στη συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση συμμετέχουμε από την πρώτη στιγμή με ευθύνη και σοβαρότητα, με τεκμηριωμένες προτάσεις που έχουμε έγκαιρα επεξεργαστεί στα πλαίσια του Ινστιτούτου Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Αναρωτιέται βέβαια ο πολίτης, όλη αυτή η συζήτηση για το Σύνταγμα  και τους θεσμούς έχει ουσιαστικό περιεχόμενο;Τον αφορά ή μήπως όχι;Η απάντηση είναι αναντίρρητα ναι.

Το κύρος των θεσμών σχετίζεται με την ποιότητα της Δημοκρατίας μας και αυτή η υπόθεση μας αφορά όλους.Δεν είναι όμως μόνον αυτό. Η Ελλάδα είναι το πλέον συγκεντρωτικό κράτος στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 25.Ο συγκεντρωτισμός αυτός αποτελεί το σοβαρότερο εμπόδιο στην ανάπτυξη και την ευημερία του τόπου. Απαιτούνται ρήξεις και τομές και όχι δειλές, άτολμες και θολές μεταρρυθμίσεις.

            -          Μεγάλοι και ισχυροί Δήμοι, ικανοί να αποτελέσουν αυτόνομες και αυτοτελείς διοικητικές και προγραμματικές μονάδες

-          Αιρετή Περιφερειακή αυτοδιοίκηση, με βασική αποστολή την ανάπτυξη

-          Μητροπολιτική διακυβέρνηση δεύτερου βαθμού για Αθήνα και Θεσσαλονίκη, με βασική αποστολή την ποιότητα ζωής και την ανταγωνιστικότητα των δύο πόλεων

-          Φορολογική αποκέντρωση με στόχο την πραγματική αυτοδιοίκηση αλλά και την κοινωνία της ευθύνης

-          Σύγχρονο επιτελικό κράτος, ικανό να εγγυηθεί το μέλλον της χώρας στις συνθήκες της παγκοσμιοποίησης

-          Έλεγχος και διαφάνεια παντού

-          Συμμετοχή του πολίτη στις αποφάσεις και συνευθύνη.Είναι νομίζω καθαρό ότι δεν μιλάμε για την ικανοποίηση κάποιων αιτημάτων της αυτοδιοίκησης.

Μιλάμε για το σύγχρονο κράτος. Είναι το μεγάλο πολιτικό διακύβευμα της χώρας μας.

Η αποκέντρωση και η αυτοδιοίκηση είναι κλειδιά, είναι προϋποθέσεις για ν΄ απαντήσουμε πειστικά στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής μας, στην απαίτηση των πολιτών.

   1. Αποκέντρωση και αυτοδιοίκηση αποτελούν θεμελιώδεις προϋποθέσεις για την περιφερειακή ανάπτυξη.  Αν κοιτάξουμε πίσω απ΄ την κουρτίνα τις κατανομές του ΑΕΠ θα διαπιστώσουμε ότι το χάσμα μεταξύ κέντρου και περιφέρειας διαρκώς διευρύνεται. Οι αριθμοί δε λένε την αλήθεια. Αρκεί να συμπεριλάβει κανείς στο ΑΕΠ της Αττικής την περιοχή των Οινοφύτων που πλασματικά φορτώνεται στη Στερεά Ελλάδα και τις Κυκλάδες που αποτελούν τη δεύτερη κατοικία των κατοίκων των λεκανοπεδίου. Αν έτσι μετρήσουμε το ΑΕΠ τότε θα δούμε κατάματα την αλήθεια. Γι΄ αυτό η κατανομή του Δ΄ ΚΠΣ με έμφαση στην περιφέρεια από μόνη της δε λέει τίποτα. Η περιφερειακή ανάπτυξη χρειάζεται πρώτα απ΄ όλα ισχυρό υποκείμενο. Ισχυρούς, δηλαδή, αποκεντρωμένους θεσμούς τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης.

2. Η αποκέντρωση της φορολογικής εξουσίας είναι ο δρόμος που μας οδηγεί στην αυτοδιοίκηση αλλά και την κοινωνία της ευθύνης. Κυρίως όμως δίνει στην έννοια της διαφάνειας την πραγματική της υπόσταση. Ο πολίτης ξέρει που πάνε τα χρήματα του. Πώς επενδύονται και πώς αξιοποιούνται.

3. Στην εποχή της παγκοσμιοποίησης όλες οι δημόσιες πολιτικές οφείλουν να υπηρετούν ως πρώτιστο στόχο, την αποτελεσματικότητα. Δεν ξέρω αν χρειάζονται επιχειρήματα για το γεγονός ότι αποκέντρωση και αυτοδιοίκηση είναι συνώνυμα της αποτελεσματικότητας. Η Δανία πρόσφατα μέσα σε τρία χρόνια υποδιπλασίασε την ανεργία με τη ριζική αποκέντρωση πόρων και πολιτικών για την απασχόληση.

Ανάλογες επιλογές στο χώρο της παιδείας οδήγησαν πολλούς να αναφέρονται σήμερα στο Φιλανδικό πρότυπο παιδείας.Η αυξημένη και συγκεκριμένη συνευθύνη τοπικών και περιφερειακών αρχών στην ανάπτυξη οδήγησαν τη Σουηδία στην κορυφή της ανταγωνιστικότητας παγκόσμια.Δεν είναι τυχαίο, εξάλλου, ότι και στις τρεις παραπάνω χώρες η οικονομική μεγέθυνση συνυπάρχει με ένα άρτια οργανωμένο κοινωνικό κράτος, που λειτουργεί με την ευθύνη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

4. Το ζήτημα του επιτελικού κράτους δεν είναι ζήτημα μείωσης του αριθμού των Υπουργείων. Είναι πρώτα απ΄ όλα ζήτημα προσανατολισμού. Στη σημερινή εποχή  ολοένα και περισσότερες αποφάσεις που αφορούν το παρόν και το μέλλον λαμβάνονται σε υπερεθνικά κέντρα. Χρειαζόμαστε κεντρική κυβέρνηση με κυρίαρχο προσανατολισμό την εξωστρέφεια γιατί εκεί διακυβεύονται τα συμφέροντα της χώρας. Δε χρειαζόμαστε κυβερνήσεις που είναι αρμόδιες για 380 χιλιόμετρα οδικού δικτύου στην Αττική, όπου ανάμεσα στ΄ άλλα φροντίζουν να ποτίζουν τις νησίδες και να αλλάζουν και τις λάμπες.             

 5. Αποκέντρωση, αυτοδιοίκηση, συμμετοχή είναι βασικές επιλογές για να φτάσουμε στην κοινωνία της ευθύνης. Η λογική της ήσσονος προσπάθειας, οι πελατειακές λογικές και η εξατομικευμένη προσέγγιση όλων των ζητημάτων, η κοινωνία των τηλεθεατών πρέπει να λάβουν τέλος. Οι Έλληνες πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι πρέπει να δουλέψουμε σκληρά για να διατηρήσουμε και να επεκτείνουμε την ευημερία του τόπου. Δεν υπάρχει αυτόματος πιλότος. Ο μεγάλος πατερούλης που ακούει στο όνομα κράτος πνέει τα λοίσθια. Με μια τέτοια ματιά στα πράγματα είναι προφανές ότι αποκέντρωση και αυτοδιοίκηση μπορεί και πρέπει ν΄ αποτελέσει το κεντρικό πολιτικό ζητούμενο ενός μεγάλου κύματος μεταρρυθμίσεων. Το στοίχημα είναι δύσκολο γιατί υπάρχουν τεράστιες δυνάμεις αδράνειας.

Συμφέροντα καλώς και κακώς νοούμενα, κοινωνικές συμπεριφορές, μειωμένη αξιοπιστία των θεσμών, υπερσυγκέντρωση πλούτου, δύναμης και ανθρώπων σ΄ έναν τόπο που πολώνει ολοένα και περισσότερο το δημόσιο διάλογο της χώρας σε δευτερεύοντα ζητήματα.Δεν υπάρχει όμως άλλος δρόμος. Εμείς πιστεύουμε ότι χρειάζεται μια βαθιά μεταβολή στη διοίκηση και το κράτος.

      Χωρίς αυτή τη μεταβολή η ευκτέα και η επιθυμητή από όλους κίνηση της Ελλάδας προς τα μπρος όχι μόνο δεν είναι εφικτή αλλά δεν μπορεί καν να νοηθεί. Η διαμορφωμένη κατάσταση αποτελεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στο δρόμο για ανάπτυξη, για ποιότητα ζωής, για περισσότερη δημοκρατία. Ακριβώς γι΄ αυτό το λόγο προτείναμε στον Πρόεδρο της Κυβέρνησης τη δημιουργία ειδικής γραμματείας παρά τω Πρωθυπουργό με στόχο την προώθηση όλων των σχετικών ζητημάτων, με μια προσέγγιση συναινετική και δημιουργική, με μια ματιά στραμμένη στο μέλλον, με αναζήτηση λύσεων που θα ανταποκρίνεται στα προβλήματα που έρχονται.

Πιστεύουμε ότι η συγκρότηση μιας τέτοιας γραμματείας θα εξασφάλιζε μια απόσταση από το κράτος και θα μπορούσε έτσι να προσεγγίσει τα πράγματα πιο καθαρά και να κινηθεί ταχύτερα.Η πρόταση αυτή δεν είναι καινοφανής.Οι μεγάλες τομές χρειάζονται εγγύηση από το υψηλότερο δυνατό επίπεδο γιατί το υφιστάμενο σύστημα είναι παντοδύναμο και τις ακυρώνει.Στη Δανία η κατάργηση του Υπουργείου Εργασίας στην οποία αναφερθήκαμε παραπάνω έγινε εφικτή γιατί την εγγυήθηκε ο Πρωθυπουργός κ. Ράσμουσεν. Στην Αγγλία η κωδικοποίηση και απλούστευση της νομοθεσίας που αποτελείται πλέον από 30-40 εγχειρίδια είναι έργο μιας επιτροπής που δούλεψε εγκατεστημένη στη Ντάουνιγκ Στριτ γιατί χρειαζόταν την εγγύηση του Πρωθυπουργού. Έτσι γίνονται οι μεγάλες τομές. Έτσι μπορούμε να οδηγηθούμε σ΄ ένα σύγχρονο κράτος.

         Με μια τέτοια ματιά αντιμετωπίζουμε τα ζητήματα της Τ.Α. τα τελευταία χρόνια στη συλλογική της έκφραση που είναι η ΚΕΔΚΕ. Αυτή η αντίληψη, και πολύ δουλειά φυσικά, μας οδήγησε σε συγκεκριμένα αποτελέσματα. Δεν υποβαθμίζω καθόλου τα ζέοντα, κυριολεκτικά, προβλήματα που αντιμετωπίζει ο θεσμός, μερικά εκ των οποίων τα κουβαλάει στην πλάτη του εδώ και χρόνια, ωστόσο νομίζω ότι είναι υποχρέωση μου να μιλήσω για τα μείζονα. Με πολύ δουλειά και συστηματική προσπάθεια και με κεντρικό στόχο τη σύγκλιση της χώρας μας με την Ευρώπη, άρα και της αυτοδιοίκησης με την αντίστοιχη ευρωπαϊκή, καταφέραμε στο Γ΄ ΚΠΣ η Τ.Α. να διαχειρίζεται τετραπλάσιους πόρους απ΄ αυτούς που διαχειρίστηκε στο Β΄.

Κάτι ανάλογο φαίνεται πως είμαστε έτοιμοι να πετύχουμε και μέσω του Δ΄ ΚΠΣ αφού έχει ήδη συμφωνηθεί με το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών να καταβληθεί και από τα δύο μέρη προσπάθεια έτσι ώστε η αυτοδιοίκηση να διαχειριστεί μέχρι και διπλάσιους πόρους σε σχέση με το Γ΄, παρότι το Δ΄ ΚΠΣ είναι μειωμένο σε σχέση με το Γ¨. Και δε σταματάμε μόνο σ΄ αυτά.

Προχωράμε σε μια πολύ μεγάλη πρωτοβουλία την οποία θέλω να σας κάνω γνωστή. Η εμπειρία μας από το Γ΄ ΚΠΣ είναι πολλαπλή και έχει θετικές και αρνητικές πλευρές. Δεν αναφέρομαι στο ασφυκτικό γραφειοκρατικό πλαίσιο διαχείρισης, για το οποίο είμαστε έτοιμοι με μια σειρά προτάσεις να συμβάλουμε στην απλούστευση των δομών και των πλαισίων διαχείρισης έτσι ώστε το Δ΄ ΚΠΣ να μη θυμίζει την περιπέτεια του Γ΄, σε ό,τι αφορά την απορρόφηση. Είμαστε έτοιμοι και μόλις η Κυβέρνηση καταθέσει για διαβούλευση το νομοσχέδιο για το νέο Νόμο 2860 η ΚΕΔΚΕ θα συμμετέχει πρωταγωνιστώντας σ΄ αυτό το διάλογο. Αναφέρομαι όμως σε κάτι άλλο.

Η εμπειρία του Γ΄ ΚΠΣ με τον τεράστιο αριθμό των δράσεων, των έργων και των προγραμμάτων που η αυτοδιοίκηση υλοποιεί παρουσιάζει δύο συγκεκριμένα προβλήματα.

1. Η αυτοδιοίκηση δε συμμετέχει στο σύνολο της, με εξαίρεση τα προνοιακά προγράμματα και ιδιαίτερα το «Βοήθεια στο σπίτι», αφού οι μικροί ΟΤΑ, ένας τεράστιος δηλαδή αριθμός, είναι κυριολεκτικά αποκλεισμένοι απ΄ το Γ΄ ΚΠΣ, αφού δεν έχουν τη δυνατότητα πρόσβασης σ΄ αυτό.

2. Η Τ.Α. τόσο στις απορροφήσεις όσο και στη διαδικασία παραγωγής του δημοσίου έργου παρουσιάζει τις παθογένειες που παρουσιάζει η δημοσία διοίκηση στο σύνολο της.

Εμφορούμενοι όμως από την αντίληψη ότι δεν μπορούν να υπάρχουν αποκλεισμένοι από το Δ΄ ΚΠΣ και εκτιμώντας πως είναι ζωτική ανάγκη για την ίδια τη χώρα η Τ.Α. να δώσει άλλα δείγματα γραφής, είμαστε στις παραμονές μιας μεγάλης συμφωνίας με την Κυβέρνηση και συγκεκριμένα το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών. Δημιουργούμε μια εταιρεία της αυτοδιοίκησης, τη ΔΗΜΟΣ Α.Ε., από τους ΟΤΑ για τους ΟΤΑ με πρωτοβουλία της ΚΕΔΚΕ, με τη σύμπραξη των Υπουργείων Οικονομικών και Εσωτερικών, σκοπός της οποίας θα είναι βοηθήσει αποτελεσματικά να υλοποιήσουν έργα του Δ΄ ΚΠΣ. Από την άλλη κατοχυρώνουμε τη σύμφωνη γνώμη της αυτοδιοίκησης στην πιστοποίηση του μεγαλύτερου αριθμού των ΟΤΑ ως τελικών δικαιούχων στα προγράμματα και ειδικότερα στα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης και στα προγράμματα του κοινωνικού ταμείου. Η εξέλιξη αυτή μας ικανοποιεί από κάθε άποψη για τρεις συγκεκριμένους λόγους:

Ι. Παίρνουμε την πρωτοβουλία να τραβήξουμε μπροστά και να αποτελέσουμε την εξαίρεση από έναν κανόνα που αφορά παθογένειες που ταλανίζουν τη χώρα και δεν την επιτρέπουν να ανοίξει ταχύτερο βηματισμό για την ανάπτυξη και την ευημερία του τόπου. Με αυτό τον τρόπο πιστεύουμε ότι αναβαθμίζουμε το κύρος της αυτοδιοίκησης και ερχόμαστε πιο κοντά στο στόχο για ένα σύγχρονο κράτος με αποκέντρωση και αυτοδιοίκηση.

ΙΙ. Είμαστε ικανοποιημένοι γιατί πείσαμε τελικά την Κυβέρνηση με την απόφαση του συνεδρίου της ΚΕΔΚΕ στη Ρόδο, η οποία λήφθηκε με συντριπτική πλειοψηφία, να πάρει πίσω τα σχέδια που τελικά θα ενίσχυαν το συγκεντρωτισμό, με τις πέντε υπερπεριφέρειες και τις 13 κρατικές εταιρείες παραγωγής του έργου, και πάμε σε σχήματα πολύ πιο αποτελεσματικά και αποκεντρωμένα με την αυτοδιοίκηση να αναλαμβάνει τις δικές της ευθύνες.  

ΙΙ. Είμαστε ικανοποιημένοι γιατί ως αποτέλεσμα της σκληρής και συντονισμένης μας προσπάθειας, η αυτοδιοίκηση έχει αναγορευτεί σ΄ έναν έγκυρο και ισότιμο συνομιλητή της Κυβέρνησης και των κομμάτων και του πολιτικού μας συστήματος εν γένει, τόσο για ειδικότερα ζητήματα όπως είναι τα ΚΠΣ, όσο και για γενικότερα ζητήματα που αφορούν όχι μόνο το παρόν και το μέλλον του θεσμού αλλά και του κράτους συνολικότερα και τελικά της ίδιας της χώρας.  Απ΄ αυτή την άποψη αγαπητοί συνάδελφοι έχει ιδιαίτερη σημασία να σταθώ σε μερικά σημεία τα οποία είναι κρίσιμα για την πορεία του όλου εγχειρήματος προς τη σύγκλιση μας με την Ευρώπη, προς ένα σύγχρονο κράτος. Θα ξεκινήσω από το πρόγραμμα ΘΗΣΕΑΣ για το οποίο πρέπει να υπάρξει το προσωπικό ενδιαφέρον όλων των Δημάρχων, νεοεκλεγέντων και επανεκλεγέντων, γιατί οι επιδόσεις μας δεν είναι καθόλου ευχάριστες. Μέχρι το τέλος του έτους, απ΄  ό,τι δείχνουν όλα τα διαθέσιμα στοιχεία, θα έχουμε απορροφήσει μόνο το 35% των πόρων που είναι εγγεγραμμένοι στον κρατικό προϋπολογισμό τη διετία 2005-2006.Και ακολουθούν άλλοι πόροι για τα επόμενα έτη.

 Όπως αντιλαμβάνεστε λοιπόν το πρόβλημα είναι τεράστιο. Αυτή την ώρα η αυτοδιοίκηση κάνει «δάνειο»  στην κεντρική Κυβέρνηση ύψους 650 εκατ. ευρώ και αν σ΄ αυτά προσθέσουμε τα 200 εκατ. ευρώ που αναζητούνται από το πρόγραμμα ΕΠΤΑ, τότε μιλάμε για ένα «δάνειο» 850 εκατ. ευρώ τα οποία θα έπρεπε να είχαμε απορροφήσει. Να προσθέσουμε ακόμα πως κάθε χρόνο θα προστίθεται ένα ποσό που θα υπερβαίνει τα 500 εκατ. ευρώ. Όπως λοιπόν αντιλαμβάνεστε θα πρέπει να ενταθούν οι προσπάθειες και θέλω να πιστεύω ότι η ΔΗΜΟΣ Α.Ε. θα μπορέσει να βοηθήσει τους ΟΤΑ, ιδιαίτερα τους μικρούς και αδύναμους, μιας και πρέπει να πω ότι δυστυχώς έχουμε κάποιες εκατοντάδες ΟΤΑ που μέχρι τώρα δεν έχουμε πραγματοποιήσει ούτε ένα ευρώ δαπάνη στα πλαίσια του προγράμματος ΘΗΣΕΑΣ.

Σε ό,τι αφορά τη διαχείριση και τη διαφάνεια, δε νομίζω ότι χρειάζεται να αναπτύξω επιχειρήματα ότι πρέπει ν΄ αποτελέσουν ύψιστες προτεραιότητες για όλους τους αιρετούς.

Οι δυνάμεις του συγκεντρωτισμού στη χώρα, με απίστευτη ευκολία, υιοθετούν, συχνά πυκνά, τα τελευταία χρόνια μια ισοπεδωτική λογική γενικεύοντας υπαρκτά αλλά μεμονωμένα φαινόμενα διαφθοράς ή κακοδιαχείρισης.    Γι΄ αυτό, μπορώ να σας πω με την εμπειρία μου ως Προέδρου της ΚΕΔΚΕ τα τελευταία χρόνια, πως αυτό είναι το ισχυρότερο επιχείρημα από την εκάστοτε κεντρική Κυβέρνηση για να μην προχωρούν οι αναγκαίες θεσμικές τομές και μεταρρυθμίσεις, για να φτάσουμε στον αναγκαίο και επιθυμητό στόχο των αποκεντρωμένων θεσμών και του σύγχρονου κράτους. Πρόκειται φυσικά και το εύκολο άλλοθι, αλλά και εμείς από την πλευρά μας είναι χρήσιμο να δώσουμε ύψιστη προτεραιότητα σ΄ αυτά τα ζητήματα.

Η συνεργασία μας με το ΑΣΕΠ, το Συνήγορο του Πολίτη, τον Επίτροπο του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τους Δήμους που εμπίμπουν στον προληπτικό έλεγχο να είναι ειλικρινής και καλόπιστη και να μη δίνει αφορμές για να λέγονται και να γράφονται αυτά λέγονται και γράφονται συστηματικά τα τελευταία χρόνια και μας φέρνουν σε μια θέση άμυνας σε μια εποχή που πρέπει να γίνει ακριβώς το αντίθετο. Δεν παραγνωρίζω ότι πολλές φορές από κάποιες απ΄ αυτές τις αρχές υπάρχουν αυθαίρετες ερμηνείες, προσωπικές προσεγγίσεις διαφόρων ελεγκτικών οργάνων που πρέπει να αντιμετωπιστούν αλλά όπως είπα και στην αρχή η ΚΕΔΚΕ θα είναι κοντά σας για κάθε μικρό και μεγάλο.

Για παράδειγμα, με το Ελεγκτικό Συνέδριο έχουμε συστήσει μια ομάδα δουλειάς η οποία καταγράφει και κωδικοποιεί καθημερινά τα προβλήματα, τα προωθεί προς το Υπουργείο έτσι ώστε ζητήματα που ερμηνεύονται κατά το δοκούν από κάθε Επίτροπο σε διαφορετικά σημεία της χώρας, να αποτελούν αντικείμενο νομοθετικών ρυθμίσεων ή ερμηνευτικών εγκυκλίων για να λιγοστεύουν τα προβλήματα. Είναι ο καλύτερος τρόπος αυτός και όχι βέβαια η διαρκής αντιδικία με κάποια ελεγκτικά όργανα.  

Θα κλείσω αναφερόμενος σε δύο μεγάλα ζητήματα που αποτελούν λυδία λίθο στην πορεία για την αναβάθμιση των αποκεντρωμένων θεσμών στην πατρίδα μας.

Το ανθρώπινο δυναμικό, την καινοτομία και τις νέες τεχνολογίες, και τους πόρους.Σε ό,τι αφορά το ανθρώπινο δυναμικό, είναι δεδομένο πως οι εργαζόμενοι μας και τα στελέχη μας αποτελούν τη μεγαλύτερη δύναμη του θεσμού γι΄ αυτό και επιβάλλεται να υπάρξουν συστηματικές προσπάθειες για την κατάρτιση και αναβάθμιση του.

Γι΄ αυτό είμαι στην ευχάριστη θέση να σας πω ότι η ΚΕΔΚΕ και το Ινστιτούτο Τοπικής Αυτοδιοίκησης υλοποιούμε το μεγαλύτερο πρόγραμμα κατάρτισης και ενημέρωσης παράλληλα μ΄ αυτό που υλοποιείται στα πλαίσια του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης.

Δεν πρέπει να αφήνουμε ευκαιρία να πάει χαμένη γιατί αναβαθμισμένο ανθρώπινο δυναμικό σημαίνει αναβαθμισμένες υπηρεσίες, σημαίνει αναβαθμισμένη αυτοδιοίκηση. 

 Σε ό,τι αφορά την καινοτομία και τις νέες τεχνολογίες, η αυτοδιοίκηση είναι μπροστά. Με ευθύνη της ΚΕΔΚΕ υλοποιείται ένα μεγάλο πρόγραμμα στην κοινωνία της πληροφορίας, το οποίο προπορεύεται του αντίστοιχου προγράμματος που έχουν πάρει πολλοί Δήμοι, κυρίως αστικών κέντρων της περιφέρειας. Ανοίγουμε δρόμο έτσι ώστε σ΄ αυτό τον τόσο απαραίτητο για την ανάπτυξη της χώρας τομέα η αυτοδιοίκηση να μπει μπροστά.  

Σε ό,τι αφορά τους πόρους, πρέπει να πω με λύπη και προβληματισμό ότι ο προϋπολογισμός του 2007 απέχει και από τις πραγματικές και από τις κυβερνητικές δεσμεύσεις. Δυστυχώς οι περιβόητες παρακρατήσεις συνεχίζονται. Νομίζω ότι δεν οφείλεται σε δημοσιονομικούς λόγους, αλλά στην παραδοσιακή καχυποψία που υπάρχει απ΄ τις κεντρικές κυβερνήσεις για το θεσμό της αυτοδιοίκησης.

 Δεν είμαστε διατεθειμένοι να αφήσουμε να συνεχίζεται αυτή η κατάσταση γι΄ αυτό και επιβάλλεται να υπάρξει πρώτα και πάνω απ΄ όλα η ενότητα στο επίπεδο των Τοπικών Ενώσεων και της Κεντρικής Ένωσης Δήμων και Κοινοτήτων, έτσι ώστε όλοι μαζί να καταφέρουμε ενωμένοι, τη μεγάλη περιπέτεια που ακυρώνει πολλές φορές κάθε σκέψη υψηλότερους στόχους να την καταστήσουμε οριστικά παρελθόν.

Μ΄ αυτές τις σκέψεις θέλω για μια ακόμα φορά να σας καλωσορίσω στην ενημερωτική μας συνάντηση, να ευχηθώ δύναμη και κάθε επιτυχία σε όλους και αυτή η ενημερωτική μας συνάντηση να αποβεί απόλυτα χρήσιμη για όλους, για το δύσκολο αλλά ωραίο έργο που έχουμε μπροστά μας.